Foydali maʼlumotlar

Haftalik dam olish kuni - ish haqini mehnat standartlari qonuni 55-moddasiga ko‘ra ish beruvchi bir haftalik belgilangan ish kunlari sonini to‘liq ishlab chiqqan mehnat uchun o‘rtacha bir haftada 1 marta pullik ravishda beradigan dam olish kunidir, kamida 1 haftada 1 kunlik dam olish kuni bo‘lishi xalqaro miqyosda ham universal tizimdir. Shuning uchun pullik haftalik dam olish kuni o‘rtacha bir haftalik belgilangan ish vaqti 15 soatdan kam bo‘lmagan vaqtinchalik, shartnoma bo‘yicha, kunlik ishchilar va boshqa ish shakllaridan qat’i nazar qo‘llaniladi va 5 kishidan kam xodimlari bor korxonalarga ham qo‘llaniladi. Haftalik dam olish kuni pullik bo‘lgani uchun mehnat berish majburiyati yo‘q, lekin ish kuni bilan bir xil ish haqi to‘lanishi kerak, oylik maoshli ishchilar holatida maxsus shartnoma bo‘lmagan taqdirda oylik maosh miqdorida haftalik dam olish kuni uchun ish haqi kiritilgan deb hisoblanadi, soatlik ishchilar holatida esa 1 kunlik belgilangan ish vaqti soniga soatlik stavkani ko‘paytirilgan miqdor haftalik dam olish kuni uchun ish haqi bo‘ladi. Odatda korxonalarda davlat bayrami bo‘lgan yakshanba kunida pullik haftalik dam olish kuni beriladi, lekin haftalik dam olish kuni majburan yakshanba bo‘lishi shart emas, bandlik qoidalari yoki kollektiv shartnoma asosida ma’lum kunni belgilab muntazam ravishda berish haftalik dam olish tizimining maqsadiga mos keladi. Asosan haftalik dam olish kuni bir haftalik belgilangan ish kunlari sonini to‘liq ishlab chiqqan holatda beriladi, shuning uchun 1 kun va undan ko‘p kun ishlamagan holatda berilmaydi, lekin kech qilish, erta ketish, tashqariga chiqish va hokazo ishlamaganlikka hisoblanmaydi, shuning uchun tez-tez kech qilish, erta ketish, tashqariga chiqish qilgan bo‘lsa ham buni ishlamaganlik deb hisoblab haftalik dam olish kunini bermaslik mumkin emas. Homilador ayollar va 18 yoshdan kichik ishchilar haqida asosan dam olish kunida ishlatish mumkin emas, lekin istisnolar mavjud, homilador ayol ishchilar holatida mazkur ishchining aniq so‘rovi, tug‘ruqdan keyin 1 yil o‘tmagan ayollar va 18 yoshdan kichik ishchilar holatida esa mazkur ishchining roziligi bo‘lsa ish beruvchi ishchilar vakili bilan samimiy maslahatlashuv o‘tkazib bandlik va mehnat vazirining ruxsatini olgan holda dam olish kunida ishlatishi mumkin. Boshqa tomondan qonuniy kurashning bir qismi sifatida kasaba uyushmasining ko‘rsatmasi bo‘yicha dam olish kunida ishni kollektiv ravishda rad etish
holatlari bo‘ladi, sud amaliyoti ish zarurati bo‘yicha dam olish kunida ish odatiy holga aylangan bo‘lsa dam olish kunida ishni rad etish nizoli harakatga mos keladi deb hisoblamoqda.