Mehnat munosabatlari qonunchiligiga rioya qilish
- Ish haqi albatta xodimning o‘ziga, to‘liq miqdorda, har oyda kamida bir marta ma’lum bir sanani belgilab to‘lanishi shart.
- Pasport va chet el fuqarosi ro‘yxatidan o‘tkazilganlik guvohnomasini ish beruvchi saqlashi mumkin emas
- Chet el xodimlari ham ish haqi kechiktirilishi, kaltaklanishi, asossiz ishdan bo‘shatilishi va boshqa holatlarda mahalliy xodimlar bilan teng ravishda qonun qo‘llaniladi, qonun buzilmasligi uchun mehnat boshqaruvi to‘liq amalga oshirilishi lozim
- Chet el xodimlari yashaydigan yotoqxona mehnat kodeksida belgilangan yotoqxona qoidalariga rioya qilishdan tashqari, isitish, issiq suv, yong‘in xavfsizligi vositalari, hojatxona va boshqalarni ta’minlashga harakat qilish kerak
Ish haqidan yotoqxona xarajatlari ushlab qolinadigan bo‘lsa, standart mehnat shartnomasida ko‘rsatilishi va chet el xodimi bilan alohida kelishib, aniq ushlab qolinadigan summaga rozilik olish kerak.
Ish joyida jinsiy ta’qibning oldini olishni qat’iy ta’minlash
- Ish beruvchi, rahbar yoki xodim ish joyidagi lavozimidan foydalanib yoki ish bilan bog‘liq holda boshqa xodimga jinsiy so‘zlar yoki harakatlar bilan jinsiy haqorat yoki nafrat uyg‘otishi yoki bunday talablarga bo‘ysunmagani uchun ishda zarar yetkazishi ish joyidagi jinsiy ta’qib deb ataladi
- Ish beruvchi yiliga bir marta majburiy ravishda ish joyida jinsiy ta’qibning oldini olish bo‘yicha o‘quv mashg‘ulotlarini o‘tkazishi shart, 30 kishidan kam bo‘lgan korxonalarga bepul o‘qituvchi taqdim etiladi (bepul o‘qituvchi uchun murojaat: 1644-3119)
- Ish beruvchi, rahbar yoki xodim ish joyida jinsiy ta’qib qilmasligi kerak (buzilgan taqdirda 10 million vonga qadar jarima)
Mehnatni muhofaza qilish va xavfsizlik qonunlariga rioya qilish majburiyati
- Ish beruvchi xodimlarning xavfsizligi va sog‘lig‘ini saqlash va yaxshilash bilan birga, davlatning ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalarni oldini olish siyosatiga amal qilishi shart.
- Qonunda belgilangan ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalarni oldini olish me’yorlariga (ta’lim va xavfsizlik vositalariga) rioya qilish kerak
- Xodimlarning jismoniy charchoq va ruhiy stresslarini kamaytirish uchun qulay ish muhitini yaratish va mehnat sharoitlarini yaxshilash lozim
- Tegishli korxonaning xavfsizlik va sog‘liqni saqlash bo‘yicha ma’lumotlarini xodimlarga taqdim etish kerak
Chet elliklar ish bilan ta’minlangan korxonalarni nazorat qilish va tekshirish
- Butun mamlakat bo‘yicha Mehnat va bandlik bo‘yicha hududiy boshqarmalarning Mehnatni yaxshilash bo‘limi va Bandlik markazlari har yili birinchi va ikkinchi yarim yillikda chet ellik xodimlarni ish bilan ta’minlagan yoki noqonuniy ish bilan ta’minlash ehtimoli bo‘lgan korxonalarni nazorat qilish va tekshirishni amalga oshiradi
Huquqiy asos: Chet ellik xodimlarning ish bilan ta’minlanishi va boshqalar haqidagi qonun 17-moddasi va shu qonunning 23-moddasi
- Har bir bandlik markazi tekshirish ob’ektlarini tanlab olgach, tekshirish maqsadi, muddati, mazmuni va tayyorlanadigan hujjatlar ro‘yxatini rasmiy xat bilan oldindan xabardor qiladi, noqonuniy ish bilan ta’minlash shubhasi bo‘lsa, oldindan xabardor qilmasdan kutilmagan tekshiruv o‘tkazadi
Chet ellik xodimlar yashaydigan joylar (yotoqxonalar va boshqalar) ob’ekt standartlarini tekshirish bilan birga, namunali yotoqxona deb tanlangan taqdirda maksimal 2 yilga qo‘shimcha ball (+0,5 ball) beriladi
Mehnatni yaxshilash bo‘limi va Mehnat xavfsizligini oldini olish bo‘limi mehnat inspektorlari bilan birgalikda tekshiruv o‘tkaziladi
- Tekshiruv natijasida qonunbuzarliklar aniqlangan taqdirda mehnat munosabatlari qonunchiligi va chet ellik xodimlarning ish bilan ta’minlanishi haqidagi qonunga muvofiq choralar ko‘riladi, immigratsiya qonunini buzish holatlari Adliya vazirligiga xabar qilinadi