.svg)
- उल्लङ्घन गर्दा व्यवसायीलाई ५० लाख वोनसम्म जरिवाना हुन सक्छ
विदेशीहरूले कठिनाइपछि पार्टटाइम काम वा रोजगारीमा सफलता पाए भने उत्साहित हुनु स्वाभाविक छ, तर वास्तविक काम सुरु गर्नुअघि 'अधिकार' जाँच्नैपर्छ। त्यो हो श्रम सम्झौता लेखन। श्रम सम्झौता पछि हुन सक्ने श्रमिक र व्यवसायीबीचको विवाद रोक्न र श्रमिकको जायज अधिकार संरक्षण गर्ने सबैभन्दा शक्तिशाली माध्यम हो।
श्रम मापदण्ड ऐन धारा १७ को २ अनुसार, श्रम सम्झौतामा अनिवार्य समावेश गर्नुपर्ने मुख्य विषयहरू उल्लेख छन्। तस्बिर अनुसार जाँच्नुपर्ने आवश्यक वस्तुहरू चार प्रकारका छन्।
श्रम सम्झौतामा अवश्य समावेश गर्नुपर्ने ४ मुख्य वस्तुहरू
- ज्यालाको संरचना·गणना र भुक्तानी विधि : आधारभूत तलब मात्र होइन, विभिन्न भत्ताहरू, बोनस आदि कसरी बन्छन्, कसरी गणना हुन्छ र प्रत्येक महिना कहिले भुक्तानी हुन्छ भनेर स्पष्ट रूपमा रेकर्ड गर्नुपर्छ।
- निर्धारित कार्य समय : दैनिक कति घण्टा, हप्तामा कुल कति घण्टा काम गर्ने सम्झौता भएको छ भनेर लेख्नुपर्छ।
- बिदा : हप्तामा तिर्नुपर्ने बिदा (हप्ताको आराम दिन) आदि सम्बन्धी प्रावधान समावेश हुनुपर्छ।
- वार्षिक तिर्ने बिदा : श्रम मापदण्ड ऐन अनुसार उत्पन्न हुने वार्षिक बिदाको मापदण्ड र प्रयोग सम्बन्धी सामग्री हो।
लेखेपछि 'प्रदान' अनिवार्य… उल्लङ्घनमा जरिवाना
धेरैले बेवास्ता गर्ने कुराहरूमध्ये एक हो श्रम सम्झौता 'लेख्नु मात्र' नभई 'एउटा प्रति आफैं प्राप्त गर्नुपर्ने'। कानुनी रूपमा प्रयोगकर्ताले श्रम सम्झौता लेखेपछि अनिवार्य रूपमा १ प्रति श्रमिकलाई दिनुपर्ने दायित्व छ। यसलाई उल्लङ्घन वा आवश्यक वस्तुहरू छुटाएमा व्यवसायी ५० लाख वोनसम्म जरिवाना हुन सक्छ। यो श्रमिकको हित संरक्षणका लागि कानुनी व्यवस्था भएकोले श्रमिकले आफ्नो सम्झौता माग्न हिम्मत गर्नुपर्छ।
रोजगार श्रम सम्बन्ध विशेषज्ञले 'श्रम सम्झौता श्रमिक र व्यवसायीबीचको मूल्यवान वाचा हो' भन्दै, 'काम सुरु गर्नुअघि माथिका चार वस्तुहरू ठीकसँग लेखिएको छ कि जाँच्नु र अवश्य आफ्नो राख्नका लागि सम्झौता लिनुपर्छ' भनेर सल्लाह दिए।