उपयोगी जानकारी

नागरिकता गुमाउने भनेको के हो?
नागरिकता गुमाउने भनेको कुनै देशको नागरिकको हैसियत गुमाउनु हो। अर्थात्, कुनै विशेष देशको राहदानी प्रयोग गर्न नसक्ने र त्यो देशको नागरिकको रूपमा उपभोग गर्दै आएका अधिकारहरू गुमाउने हुन्छ।
नागरिकता किन गुम्छ?
नागरिकता गुमाउने कारणहरू विभिन्न छन्। मुख्य कारणहरूमा निम्नानुसारका कुराहरू छन्।
स्वेच्छिक नागरिकता त्याग: आफ्नो इच्छा अनुसार अर्को देशको नागरिकता प्राप्त गर्दा वा कुनै विशेष कारणले कोरियाली नागरिकता कायम राख्ने इच्छा नभएमा स्वेच्छिक रूपमा नागरिकता त्याग्न सकिन्छ।
कानुनी प्रावधान अनुसार गुम्ने: नागरिकता ऐनमा उल्लेखित विशेष कारणहरूमा परेमा स्वतः नागरिकता गुम्छ। उदाहरणका लागि, विदेशी नागरिकता प्राप्त गरेर निश्चित अवधिभित्र कोरियाली नागरिकता छान नगरेको अवस्था, वा गम्भीर अपराध गरेको अवस्था आदि छन्।
नागरिकता पुनःप्राप्ति असम्भव: एकपटक गुमेको नागरिकता सैद्धान्तिक रूपमा पुनःप्राप्त गर्न सकिँदैन तर अपवादीय अवस्थामा न्याय मन्त्रालय मन्त्रीको अनुमतिमा नागरिकता पुनःप्राप्त गर्न सकिन्छ।
नागरिकता गुमाउने प्रक्रिया कसरी अघि बढ्छ?
नागरिकता गुमाउने प्रक्रिया नागरिकता गुमाउने कारण अनुसार फरक हुन्छ। सामान्यतया निम्न प्रक्रियाहरूबाट गुज्रिन्छ।
नागरिकता गुमाउने कारण उत्पन्न: विदेशी नागरिकता प्राप्ति, अपराध कार्य आदि नागरिकता गुमाउने कारण उत्पन्न हुन्छ।
रिपोर्ट वा जाँच: सम्बन्धित कारण उत्पन्न भएमा व्यक्ति वा सम्बन्धित संस्थाबाट न्याय मन्त्रालयमा रिपोर्ट गरिन्छ वा न्याय मन्त्रालयले स्वयं जाँच प्रक्रिया अघि बढाउँछ।
निर्णय: न्याय मन्त्रालयले पेश गरिएका कागजातहरू जाँच गरी सम्बन्धित कानुन लागू गरेर नागरिकता गुम्ने वा नगुम्ने निर्णय गर्छ।
सूचना: नागरिकता गुम्ने निर्णय भएमा त्यसको सूचना सम्बन्धित व्यक्तिलाई दिइन्छ।