उपयोगी जानकारी

औसत ज्याला भनेको यसलाई गणना गर्नुपर्ने कारण उत्पन्न भएको मितिभन्दा पहिले ३ महिनाको अवधिमा सो श्रमिकलाई भुक्तानी गरिएको ज्यालाको कुल रकमलाई सो अवधिको कुल दिनसंख्याले भाग गरेको रकमलाई भनिन्छ। यहाँ औसत ज्यालाको गणना आधार हुने ज्यालाको कुल रकममा प्रयोगकर्ताले श्रमको विषयमा श्रमिकलाई भुक्तानी गर्ने सबै प्रकारको नगद वा लाभहरू समावेश हुन्छन् जसमा आधारभूत तलब वा मूल तलब, नियमित रूपमा भुक्तानी हुने सामान्य ज्याला मात्र होइन, बिदाको भत्ता, अतिरिक्त कामको भत्ता, रातको कामको भत्ता, वार्षिक बिदाको भत्ता, दैनिक वा ड्युटी भत्ता जस्ता भुक्तानी कारण उत्पन्न हुँदा परिवर्तनशील रूपमा भुक्तानी हुने भत्ताहरू पनि सबै समावेश हुन्छन्। श्रमिकलाई निरन्तर नियमित रूपमा भुक्तानी हुने र सो भुक्तानी सम्बन्धमा सामूहिक सन्धि, रोजगारी नियम आदिमा प्रयोगकर्तालाई भुक्तानीको दायित्व लगाइएको छ भने बोनस, परिवार भत्ता, शारीरिक प्रशिक्षण खर्च, खाना भत्ता, यातायात भत्ता आदि जस्ता नामसँग सम्बन्ध नराखी सबै समावेश हुन्छन्। बोनस वा वार्षिक बिदा भत्ताको समावेश कारण उत्पन्न भएको मितिभन्दा पहिले १ वर्षमा प्राप्त कुल रकमलाई १२ महिनाले भाग गरी मासिक औसत रकमलाई ३ महिनाको ज्यालामा जोडेर गणना गरिन्छ। ३ महिनाको कुल दिनसंख्या वास्तविक श्रम दिवस नभई क्यालेन्डरका दिनहरू जसले ८९ देखि ९२ दिन हुन्छ। तर ① प्रशिक्षण अवधि, ② प्रयोगकर्ताको दोषका कारणले बिदा भएको अवधि, ③ प्रसवपूर्व/पश्चात् बिदा अवधि, ④ कामसम्बन्धी दुर्घटनाका कारण बिदा भएको अवधिमा सो दिनसंख्या र सो अवधिमा भुक्तानी भएको ज्यालालाई सो अवधि र कुल रकमबाट घटाइन्छ। तर श्रमिक आफ्नै दोषका कारण अनुपस्थिति वा बिदा आदि अवस्थामा घटाइँदैन, र यस्ता अवस्थामा औसत ज्याला सामान्य ज्यालाभन्दा कम भए सामान्य ज्यालालाई औसत ज्याला मानिन्छ। औसत ज्याला सेवानिवृत्ति भत्ता, बिदा भत्ता, श्रम दुर्घटना क्षतिपूर्तिको गणना मापदण्ड हुन्छ।