उपयोगी जानकारी

कम्पनीको दिवालियापनका कारण ज्याला, बन्द सुविधा भत्ता तथा सेवानिवृत्ति कोष प्राप्त नगरी राजीनामा दिने श्रमिकलाई राज्यले व्यवसायीकै तर्फबाट ज्याला ऋण ग्यारेन्टी कोषबाट भुक्तानी गर्ने ३ महिनाको ज्याला वा बन्द सुविधा भत्ता, ३ वर्षको सेवानिवृत्ति कोष। कम्पनी दिवालिया भएर व्यवसायीको ज्याला भुक्तानी क्षमता नभएको वा ज्याला भुक्तानी क्षमता अलिकति भए पनि ज्याला लिन अदालतको लिलामी प्रक्रियाबाट गुजर्नुपर्ने जस्ता झन्झटका कारण श्रमिकले छिटो ज्याला ऋण सुरक्षित गरी जीवनको कठिनाइ कम गर्न व्यावसाय टुटफुट भुक्तानी प्रणाली लागू गरिएको हो। व्यवसाय टुटफुट भुक्तानी लिन कम्पनी दिवालिया हुनुपर्छ, जसमा अदालतको निर्णयबाट न्यायिक दिवालियापन (पारसम्पत्ति ऐनअनुसार दिवालियाको घोषणा, मेलमिलाप ऐनअनुसार मेलमिलाप सुरुको निर्णय, कम्पनी पुनर्संरचना ऐनअनुसार पुनर्संरचना प्रक्रिया सुरुको निर्णय) र वास्तविक दिवालियापन हुन्छ। वास्तविक दिवालियापन भनेको सधैंका लागि ३०० भन्दा कम श्रमिक भएको कार्यस्थलमा मात्र मान्य हुन्छ, जसमा व्यवसायीको व्यवस्थापन बिग्रिएर व्यवसाय बन्द भएको वा बन्द हुने प्रक्रियामा छ, ज्याला तथा सेवानिवृत्ति कोष आदि भुक्तानी गर्ने क्षमता नभएको वा अत्यन्त कठिन अवस्थामा रहेको र सम्बन्धित रोजगारी तथा श्रम मन्त्रालयबाट 'दिवालिया आदि वास्तविकता मान्यता' प्राप्त गरेको अवस्थालाई भनिन्छ। रोजगारी तथा श्रम मन्त्रालयबाट दिवालिया आदि वास्तविकता मान्यता लिन राजीनामा दिएको भोलिपल्टदेखि १ वर्षभित्र कम्पनीको ठेगाना सम्बन्धित स्थानीय श्रम कार्यालयमा दिवालिया आदि वास्तविकता मान्यता आवेदनपत्र पेश गर्नुपर्छ। साथै व्यवसाय टुटफुट भुक्तानी लिन श्रमिकको राजीनामा समय पनि महत्वपूर्ण छ, सेवानिवृत्ति मापदण्ड दिनको १ वर्षअघिको दिनपछि ३ वर्षभित्र दिवालिया भएको कम्पनीबाट राजीनामा दिनुपर्छ। सेवानिवृत्ति मापदण्ड दिन भनेको ① दिवालियाको घोषणा, मेलमिलाप सुरुको निर्णय वा पुनर्संरचना प्रक्रिया सुरुको निर्णय भएको अवस्थामा सो आवेदन दिन ② मेलमिलाप ऐनअनुसार मेलमिलाप सुरु आवेदन पछि वा कम्पनी पुनर्संरचना ऐनअनुसार पुनर्संरचना प्रक्रिया सुरुको आवेदन पछि अदालतले स्वतः दिवालियाको घोषणा गरेको अवस्थामा सो आवेदन दिन वा घोषणा दिन ③ दिवालिया आदि वास्तविकता मान्यताको आवेदन दिन हो।