उपयोगी जानकारी

व्यापक अर्थमा यो विपत्तिबाट भएको क्षतिलाई प्रतिपूर्ति गर्ने कुरा भन्ने हो तर सामान्यतया श्रमिकलाई कामसम्बन्धी विपत्तिबाट भएको क्षतिपूर्ति दिने प्रणालीलाई भनिन्छ। कामसम्बन्धी विपत्ति भनेको कामसम्बन्धी कारणले श्रमिकको चोटपटक, रोग, शारीरिक अपाङ्गता वा मृत्यु हो। आधुनिक उद्योगको विकासले खतरनाक मेसिनरी उपकरणको अपनाउने र श्रम तीव्रताको वृद्धि आदि कारणले कार्यस्थलमा विपत्तिहरू बारम्बार हुन थाले। तसर्थ, कामसम्बन्धी विपत्तिबाट श्रमिकको क्षतिप्रति निश्चित दायराभित्र प्रयोगकर्ताको दोष नभए पनि क्षतिपूर्ति जिम्मेवारी वहन गर्ने प्रयोगकर्ताको दोषरहित जिम्मेवारी कानुनमा मान्यता दिइएको छ। श्रम मापदण्ड ऐनले अध्याय ८ मा आफत क्षतिपूर्तिका प्रावधानहरू व्यवस्था गरेको छ। आफत क्षतिपूर्तिमा उपचार क्षतिपूर्ति, विश्राम क्षतिपूर्ति, अपाङ्गता क्षतिपूर्ति, आश्रितहरूको क्षतिपूर्ति, अन्तिम संस्कार खर्च, एकमुष्ट क्षतिपूर्ति गरी ६ प्रकार छन् र त 각각का लागि भुक्तानीका शर्तहरू र भुक्तानी रकमका मापदण्डहरू निर्धारित छन्। साथै, आफत क्षतिपूर्तिलाई बीमाको माध्यमबाट समाधान गर्ने प्रणालीको रूपमा औद्योगिक विपत्ति क्षतिपूर्ति बीमा छ।