उपयोगी जानकारी

वार्षिक तिर्न सकिने बिदा भनेको श्रमिकले एक वर्षमा निश्चित अनुपात वा सोभन्दा बढी उपस्थिति गरेको अवस्थामा निश्चित अवधिका लागि श्रम गर्ने दायित्वबाट मुक्ति प्रदान गरी शारीरिक तथा मानसिक थकान मेटाई स्वास्थ्य कायम राख्न र श्रमिकले फुर्सदको सदुपयोग गरी सामाजिक तथा सांस्कृतिक नागरिक जीवन भोग्न सकून् भन्नका लागि मान्यता प्राप्त बिदा हो। श्रम मापदण्ड ऐनले वार्षिक बिदालाई धारा ५९ मा व्यवस्था गरेको छ र त्यसको उल्लङ्घनको सजायको व्यवस्था गरी पालना गराउन बाध्यकारी बनाएको छ। रोजगारदाताले एक वर्षमा ८० प्रतिशतभन्दा बढी उपस्थित भएको श्रमिकलाई १५ दिनको तिर्न सकिने बिदा दिनुपर्छ, र एक वर्षभन्दा कम निरन्तर श्रम गरेको श्रमिकलाई एक महिनामा पूर्ण उपस्थिति भएमा १ दिनको तिर्न सकिने बिदा दिनुपर्छ। रोजगारदाताले श्रमिकको प्रथम एक वर्षको श्रमको लागि तिर्न सकिने बिदा दिँदा प्रत्येक महिनाको पूर्ण उपस्थितिमा १ दिनको वार्षिक बिदा समावेश गरी १५ दिनको गर्नुपर्छ र श्रमिकले प्रत्येक महिनाको पूर्ण उपस्थितिमा प्राप्त भएको वार्षिक बिदा प्रयोग गरेको अवस्थामा सो प्रयोग भएको बिदा दिनसंख्यालाई १५ दिनबाट घटाउनुपर्छ। रोजगारदाताले ३ वर्षभन्दा बढी निरन्तर श्रम गरेको श्रमिकलाई प्रत्येक वर्ष ८० प्रतिशतभन्दा बढी उपस्थितिका आधारमा प्राप्त भएको वार्षिक बिदा दिनसंख्यामा प्रथम एक वर्षभन्दा बढी निरन्तर श्रम वर्षका प्रत्येक २ वर्षमा १ दिन थपेर तिर्न सकिने बिदा दिनुपर्छ। यस अवस्थामा थप बिदा समावेश कुल बिदा दिनसंख्या २५ दिनको सीमामा रहनेछ। वार्षिक बिदा गणना गर्न उपस्थिति दर निर्धारण गर्दा श्रमिकको कामसम्बन्धी चोटपटक वा रोगका कारण बिदा लिएको अवधि र प्रसव पूर्व तथा पश्चात्को बिदा अवधिलाई उपस्थित भएको मानिन्छ। रोजगारदाताले वार्षिक बिदा श्रमिकको माग गरेको समयमा दिनुपर्छ, र सो अवधिका लागि रोजगारी नियम वा अन्य व्यवस्थाप्रभावी सामान्य ज्याला वा औसत ज्याला भुक्तानी गर्नुपर्छ। तथापि, श्रमिकले माग गरेको समयमा बिदा दिनु व्यवसाय सञ्चालनमा ठूलो बाधा पुग्ने अवस्थामा सो समय परिवर्तन गर्न सकिन्छ (धारा ५९ को उपधारा ५)।