उपयोगी जानकारी

श्रम मापदण्ड ऐनअन्तर्गत बाँकी तलबमा उल्टो इच्छा असजाय फौजदारी (反意思不罰罪) लागू हुन थालेको छ। उल्टो इच्छा असजाय फौजदारी भनेको पीडितले अपराधीलाई सजाय दिन नचाहेको इच्छा व्यक्त गरे वा सजायको माग गरेको इच्छा फिर्ता लिए पनि सजाय दिन नसकिने अपराधलाई भनिन्छ।

उदाहरणका लागि, बाँकी तलब उत्पन्न गर्ने व्यवसायीले मजदुरलाई सबै तलब तिरिदिएपछि मजदुरले 'नियोक्ताको सजाय चाहन्न' भनेर इच्छा व्यक्त गरेमा व्यवसायीले कानुन उल्लङ्घन गरी बाँकी तलब उत्पन्न गरेको अपराध मानिए पनि सजाय दिन सकिँदैन।

उल्टो इच्छा असजाय फौजदारी लागू हुने श्रम मापदण्ड ऐनका प्रावधानहरू हुन्: राजीनामा गरेको मितिबाट १४ दिनभित्र मजदुरलाई तलब, क्षतिपूर्ति र अन्य सबै रकम नदिनु (दफा ३६), प्रत्येक महिना तोकिएको मितिमा मजदुरलाई पूर्ण तलब प्रत्यक्ष नदिनु (दफा ४३), उपठेकेदारको दोषले तलब बाँकी हुनु (दफा ४४), नियोक्ताको दोषले बिदा हुँदा औसत तलबको ७०% भन्दा बढी बिदा भत्ता नदिनु (दफा ४६), थप, राति र छुट्टी कामको लागि ५०% थप तलब नदिनु (दफा ५६)। यी अपराधहरूमा ३ वर्षसम्म कैद वा २०००万 वोनसम्म जरिवाना हुन्छ तर पीडित मजदुरले नियोक्ताको सजाय नचाहेको इच्छा व्यक्त गरेमा सजायबाट उम्कन सकिन्छ।

यसैगरी, उजुरी फिर्ता लिएपछि पुनः उजुरी गर्न नमिल्ने कुरामा ध्यान दिनुहोस्। व्यवसायीले "उजुरी फिर्ता मात्र गरिदिनुहोस् तलब दिन्छु" जस्ता मौखिक वाचा गरे पनि यसलाई विश्वास गरी सजिलै उजुरी फिर्ता लिनुहुँदैन।