उपयोगी जानकारी

जब श्रमिकले भेदभावपूर्ण व्यवहार वा स्याहार विदाको सम्बन्धमा अनुचित कारबाही भोग्छ, तब निम्न विभिन्न तरिकाहरूबाट राहत प्राप्त गर्न सक्छ।
①व्यवसायिक मालिकसँग भेदभाव सुधारको माग गर्न सक्छ। व्यवसायिक मालिकले श्रमिकको भर्ती·नियुक्ति, ज्याला आदि श्रम सर्तहरू, स्याहार विदा कार्यान्वयन आदिमा सम्बन्धित श्रमिकबाट गुनासो प्राप्त गर्दा श्रम·व्यवस्थापन 각각 १० जनाभित्र गुनासो सम्बोधन संस्था गठन·सम्बोधन गर्ने आदि स्वयं समाधानका लागि प्रयास गर्नुपर्छ। गुनासो सम्बोधन संस्थामा महिला श्रमिक प्रतिनिधि अनिवार्य रूपमा समावेश हुनुपर्छ।
②रोजगारी समानता समितिमा मध्यस्थता आवेदन दिन सक्छ। रोजगारी समानता समिति स्थानीय श्रम कार्यालयहरू (६ वटा) मा स्थापित छ र श्रम·व्यवस्थापन·सार्वजनिक हित प्रतिनिधिहरूले गठन गरेको छ। रोजगारी समानता समितिले आवेदन घटनाको अनुसन्धान गरी ३० दिनभित्र मध्यस्थता प्रस्ताव तयार पार्छ, दुवै पक्षलाई स्वीकार गर्न सिफारिस गर्छ, र स्वीकृत मध्यस्थता दस्तावेजको सामग्री अन्य श्रम सर्तहरूलाई प्राथमिकता दिई लागू हुन्छ।
③स्थानीय श्रम कार्यालयमा उजुरी पेश गर्न वा व्यवसायिक मालिकलाई मुद्दा वा उजुरी गर्न सक्छ।
④स्थानीय श्रम आयोगमा अनुचित बर्खास्तगी राहत आवेदन दिन सक्छ। उमेर·बर्खास्तगीमा भेदभावपूर्ण व्यवहार भई अवकाश वा बर्खास्तगी भएको अवस्थामा बर्खास्तगीको अनुचितता दाबी गरी मूल पदमा फिर्ता माग्न सक्छ। स्थानीय श्रम आयोगले घटनाको सुनुवाइ गरी वैधता प्रमाणित नभए मूल पद फिर्ता आदि राहत आदेश दिन्छ, र व्यवसायिक मालिकले त्यस अनुसार गर्नुपर्छ।
⑤सिविल मुद्दा दायर गर्न सक्छ। भेदभावको प्रकार अनुसार क्षतिपूर्ति, मूल पद फिर्ता, भिन्न ज्याला भुक्तानी आदि उपयुक्त सामग्री दाबी गर्न सकिन्छ र अन्य सिविल मुद्दाहरूभन्दा फरक व्यवसायिक मालिकले प्रतिकूल भेदभाव नभएको प्रमाणित गर्नुपर्छ।