उपयोगी जानकारी

१. कानुनी आधार

• पुरुष र महिलाहरूको रोजगारी समानता र काम-परिवार सन्तुलन समर्थन सम्बन्धी कानुन (पुरुष र महिलाहरूको रोजगारी समानता कानुन) धारा २२ को २ अनुसार, श्रमिकले परिवारको रोग, दुर्घटना, वृद्धावस्था वा सन्तानको लालनपालनका कारण आपतकालीन रूपमा परिवारको हेरचाह गर्नुपर्ने अवस्थामा बिदा आवेदन दिन सक्छन्।

• यो कानुनले राष्ट्रियतासँग सम्बन्ध नराखी श्रमिक प्रयोग गर्ने सबै कार्यस्थलहरूमा लागू हुने भएकोले, विदेशी श्रमिकहरूले पनि कानुनी अधिकारहरूको ग्यारेन्टी प्राप्त गर्छन्।

२. मुख्य सामग्री तथा शर्तहरू

• हेरचाहको विषय : अभिभावक, जीवनसाथी, सन्तान, जीवनसाथीका अभिभावक, हजुरबुबा/हजुरआमा, नातिनातिनीहरू पर्छन्।

• प्रयोग अवधि : वार्षिक अधिकतम १० दिन हुन्छ, र १ दिनको एकाइमा विभाजित गरेर प्रयोग गर्न सकिन्छ। (परिवार हेरचाह बिदा अवधि ९० दिन भित्र समावेश)

• तलबी/नो-तलबी : कानुनी रूपमा नो-तलबी नै मूल सिद्धान्त हो। तथापि, कम्पनीको रोजगारी नियम वा सामूहिक सम्झौतामा तलबीसँग निर्धारण गरिएको अवस्थामा अपवादस्वरूप तलबी रूपमा प्रक्रिया गर्न सकिन्छ।

३. ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू (परामर्श गर्दा चेकपोइन्ट)

• परिवार सम्बन्ध प्रमाण : बिदा आवेदन गर्दा परिवार सम्बन्ध प्रमाणपत्र आदि बुझाउनुपर्छ, विदेशी श्रमिकको हकमा आफ्नो देशको कानुन अनुसारको प्रमाणपत्र र अनुवादित प्रतिलिपि आवश्यक पर्न सक्छ।

• सरकारी समर्थन कोष (परिवार हेरचाह खर्च) : विगत कोभिड१९ फैलावटको समय जस्तै सरकारले 'परिवार हेरचाह खर्च' समर्थन गर्ने अवस्थामा, रोजगारी बीमा दर्ता भएको/नभएको अनुसार समर्थन विषयबाट बहिष्कार हुन सक्छ। (गैर-विशेषज्ञ रोजगारी(E-9), भिजिटिङ रोजगारी(H-2) भिसाहरू रोजगारी बीमा वैकल्पिक दर्ता भएकोले दर्ता भएको/नभएको जाँच गर्नुपर्छ।)

• अपवाद कुराहरू : श्रम अवधि ६ महिना भन्दा कम भएको वा अन्य परिवारका सदस्यले हेरचाह गर्न सक्ने विशेष अवस्थामा व्यवसायीले अस्वीकार गर्न सक्ने अपवाद धाराहरू छन् त्यसैले जाँच आवश्यक छ।