उपयोगी जानकारी

सामान्य परिवारमा घरपरिवारको कर्तव्यमा संलग्न व्यक्ति, जस्तै घरपरिवार, घरपरिवार, नानी, वा बटलर। यो घरेलु प्रयोग हो वा होइन, यो घरको निजी जीवनसँग सम्बन्धित छ कि छैन भन्ने आधारमा वास्तविक स्थान र कामको प्रकारको आधारमा विशेष रूपमा न्याय गर्नुपर्छ। घरको काम र अन्य काम एकैसाथ गर्ने हकमा मूल मुख्य काम कुन पक्षको हो भन्ने कुराको आधारमा निर्णय गरिन्छ र जबसम्म व्यक्तिले घरको काम गर्छ तबसम्म उसको नाम वा ठेक्काका पक्षहरू जोसुकै भए पनि घरमा काम गर्ने कामदार बन्छन्। उदाहरणका लागि, कुनै व्यक्तिले कम्पनीमा काम गरेको भए पनि, उसले कम्पनी अध्यक्षको घरमा घरेलु काममा संलग्न हुँदासम्म श्रम मापदण्ड ऐनको आवेदनबाट वञ्चित हुने घरेलु कामदार मानिन्छ। यद्यपि, प्रबन्धक र सुरक्षा गार्डहरू जस्ता सामूहिक आवासको मर्मत वा व्यवस्थापन समावेश गर्ने कामदारहरूलाई घरेलु कामदार मान्न सकिँदैन। घरेलु कामदारहरू घरको काममा संलग्न भएकाले यो मुख्यतया व्यक्तिको निजी जीवनसँग सम्बन्धित हुने भएकाले कामको घण्टा र ज्यालासम्बन्धी मामिलामा राष्ट्रिय पर्यवेक्षण र प्रशासन सञ्चालन गर्न कठिन हुने भएकाले श्रम मापदण्ड ऐनको प्रयोगबाट उनीहरूलाई वञ्चित गरिएको छ। तर, ज्यालामा श्रम उपलब्ध गराउने घरेलु कामदारलाई श्रम मापदण्ड ऐनको आवेदनबाट वञ्चित गर्नु उचित होइन । धेरैजसो घरेलु कामदारहरू महिला भएकाले उनीहरूलाई श्रम मापदण्ड ऐनको आवेदनबाट बाहिर निकाल्नु लैङ्गिक भेदभाव हो भनी कतिपय तर्क गर्छन्। ▶ श्रम मापदण्ड ऐन धारा १० [आवेदनको दायरा] ① यो ऐन पाँच वा बढी कामदारहरूलाई नियमित रूपमा काम गर्ने सबै व्यवसाय वा कार्यस्थलहरूमा लागू हुन्छ। यद्यपि, यो व्यवसाय वा कार्यस्थलहरूमा लागू हुँदैन जसले सहवास गर्ने नातेदारहरू र घरका कर्मचारीहरूलाई मात्र प्रयोग गर्दछ। ② यस ऐनका केही प्रावधानहरू नियमित रूपमा चार वा कम कामदारहरूलाई काम गर्ने व्यवसाय वा कार्यस्थलहरूमा लागू गर्न सकिन्छ, जुन राष्ट्रपतिको आदेशले तोकेको छ।