हटाउने पूर्व सूचना भत्ता भनेको रोजगारदाताले कामदारलाई हटाउँदा कानुनी पूर्व सूचना अवधि पालना नगरेमा त्यसको सट्टा दिनुपर्ने सामान्य ज्यालाको प्रकृतिको क्षतिपूर्ति रकमलाई जनाउँछ।
1. हटाउने पूर्व सूचना प्रणालीको आधारभूत सिद्धान्त
श्रम ऐन धारा २६ अनुसार, रोजगारदाताले कामदारलाई हटाउन चाहेमा न्यूनतम ३० दिन अगाडि त्यसबारे सूचना दिनुपर्छ। यसले कामदारलाई अचानक रोजगारी गुमाएर जीविकोपार्जनमा कठिनाइ हुन नदिने र अन्य रोजगारी खोज्ने न्यूनतम समय दिने उद्देश्य राख्छ।
- ३० दिन अगाडि सूचना दिएमा : हटाउने पूर्व सूचना भत्ता दिने बाध्यता हुँदैन।
- ३० दिन अगाडि सूचना नदिएमा : तुरुन्त हटाउन सकिन्छ तर त्यसको सट्टा ३० दिनको सामान्य ज्याला (हटाउने पूर्व सूचना भत्ता) अनिवार्य रूपमा दिनुपर्छ।
※ यदि १० दिन अगाडि हटाउने सूचना दिइएको छ भने, ३० दिनको आधारमा २० दिनको घाटा मात्र गणना नगरी पूर्ण रूपमा ३० दिनको सामान्य ज्याला अनिवार्य रूपमा दिनुपर्छ।
2. हटाउने पूर्व सूचना बाध्यता लागू नहुने अपवाद (भत्ता दिन नपर्ने मामला)
सबै हटाउनेमा हटाउने पूर्व सूचना भत्ता उत्पन्न हुँदैन। श्रम ऐन नियमावलीमा निम्न अपवाद अवस्थामा पूर्व सूचना नदिई तुरुन्त हटाए पनि भत्ता दिन नपर्ने हुन्छ।
① कामदारको निरन्तर काम अवधि ३ महिना भन्दा कम भएको मामला
काम गरेको अवधि ३ महिना पूरा नभएको नयाँ कामदार आदि कसलाई हटाउने पूर्व सूचना बाध्यता लागु हुँदैन।
② प्रकृति·दैवी प्रकोप, त्यसको बाहेक अन्य असम्भव कारणले व्यवसाय निरन्तर गर्न असm