Хэрэгцээт мэдээлэл

Хөдөлмөрийн Хуулийн 55-р зүйлд 1 долоо хоногт 1 өдрийн цалинтай амралтыг баталгаажуулж байгаа бөгөөд Хөдөлмөрийн өдрийг тогтоох тухай хуулиар жил бүр 5-р сарын 1-ний өдрийг Хөдөлмөрийн өдөр (Ажилчдын баяр)-оор тогтоож, Хөдөлмөрийн хуулийн дагуу цалинтай амралт болгон тогтоосон байна. Тиймээс хуулиар цалинтайгаар баяжуулсан амралт бол зөвхөн долоо хоногийн амралт болон Ажилчдын баяр бөгөөд ердийн нийтийн баярууд нь хуулиар аж ахуйн нэгжүүдэд баяжуулсан амралт биш юм. Нийтийн баяр эсвэл компанийн байгуулсан өдөр гэх мэт ажилд орох дүрэм эсвэл хамтын гэрээний дагуу амралт эсвэл цалинтай амралт болох эсэх нь тодорхойлогддог тул гэрээний баяр гэнэ. Тиймээс ажилд орох дүрэм эсвэл хамтын гэрээнд ‘цалинтай’-г тодорхой заагаагүй бол гэрээний баярыг цалингүй өгөх нь зарчим юм. Үүний үед ажилд орох дүрэм эсвэл хамтын гэрээнд тогтоосон гэрээний баярт амралтын ажлын нэмэлт цалин гэх мэт Хөдөлмөрийн хуулийн амралттай холбоотой заалтууд хамаарах эсэх асуудал гардаг бөгөөд шүүхийн шийдвэрүүд гэрээний баярыг хуулийн амралттай ижил нэмэлт цалин төлөхөөр хүлээн зөвшөөрсөн байна. Нөгөө талаас гэрээний баяр болон амрах өдрийг ялгах ёстой, амралт гэдэг нь анхандаа ажлын үүрэгтэй байсан ч хууль эсвэл ажилтан-үйлдвэрлэгчийн тохиролцоогоор ажлын үүрэг чөлөөлөгдсөн өдөр бөгөөд ээлжийн ажлын хэлбэрт ердийн тогтоосон амрах өдөр гэдэг нь тогтоосон ажлын өдрүүдэд хамаарахгүй, эхнээсээ ажлын үүрэггүй өдрийг хэлнэ. Хөдөлмөр Хөдөлмөрийн Яамны захиргааны тайлбар нь амрах өдөр нь амралтаас шинж чанар өөр тул амрах өдрийн ажилд нэмэлт цалин төлөх үүрэг байхгүй гэж үзсэн боловч, бодит байдал дээр амрах өдөр болон амралтын шинж чанарыг хатуу ялгахад хэцүү гэсэн шүүмжлэл ч бий. <Холбогдох шүүхийн шийдвэр>Хөдөлмөрийн Хуулийн 56-р зүйлд амралтын ажлын төлбөрийн хувьд ердийн цалингийн 50 хувь болон түүнээс дээш нэмж төлөх ёстой амралтын ажил гэдэг нь тухайн хуулийн 55-р зүйлийн заалтаар тогтоосон амралтын ажил гэж тодорхой заагаагүй, зөвхөн амралтын ажил гэж заасан байгаа нь, цагийн хэт ажил болон шөнийн ажилтай хамт амралтын ажлыг заасан байгаа зэрэг нь Хөдөлмөрийн хуулийн 55-р зүйлд заасан долоо хоногийн амралтын системийн зарчмыг хадгалах зорилгоор л биш, долоо хоногийн амралт биш хуулийн нийтийн баяр ч гэсэн ажил олгогчийн хэрэгцээнээс шалтгаалан заавал ажиллах шаардлагатай болсон тохиолдолд ажилтан ажлын үүрэгтэй өдөр ажилласантай харьцуулахад илүү их нөхөн төлбөр төлөх ёстой гэсэн үүдийг харгалзан үзсэн гэж тайлбарлах ёстой тул, тухайн хуулийн 55-р зүйлд заасан долоо хоногийн амралтын ажил төдийгүй хамтын гэрээ эсвэл ажилд орох дүрмээр амралт болгон тогтоосон хуулийн нийтийн баяр гэх мэт ажлыг ч хэлж байгаа гэж үзэх нь зүйтэй (1991.05.14, Дээд Шүүх 90да14089).