Hakdoe prego suraun ne'ebé mak uza-na'in sira hodi hakdoe traballador sira bainhira la tau iha tempu estatutóriu, tanba ne'ebé sira tenke fó osan kompensasaun ba traballador sira hanesan forma ba osan saláriu komun.
1. Prinsípiu básiku husi sistema hakdoe prego
Bazeia ba Artigu 26 husi Lei Trabalhu, uza-na'in sira tenke fó avizu ba traballador sira ho minimum 30 loron molok sira hakdoe. Ne'ebé mak atu prevene traballador sira hosi lakon servisu no liuliu hosi labele hetan osan ba moris, no atu fó tempu mínimu ba sira atu buka servisu seluk.
30 loron molok avizu : La iha obrigasaun atu fó hakdoe prego suraun.
La fó avizu 30 loron molok : Bele hakdoe deit, maibé tenke fó 30 loron nia saláriu komun (hakdoe prego suraun) iha tempu ne'ebá.
※ Se mak fó avizu 10 loron molok, tenke fó 30 loron nia saláriu komun hotu, la'ós só 20 loron nia saláriu.
2. Ezemplu husi obrigasaun hakdoe prego ne'ebé la aplika (la tenke fó)
La iha hakdoe prego suraun iha kada hakdoe. Bazeia ba Lei Trabalhu, husi sira-ne'ebé mak la tenke fó:
① Traballador sira ne'ebé servisu ho tempu kontinua 3 fulan nia laran
Traballador sira ne'ebé servisu ho tempu 3 fulan nia laran la iha obrigasaun atu fó avizu.
② Situasaun ne'ebé la bele kontinua negósiu tanba dezastre natural, war, ou sira-ne'ebé mak la bele
La'ós só négoisiu baibain, maibé situasaun ne'ebé objektiva,譬如地震、火災 nia laran, diak ne'ebé labele kontinua negósiu.
③ Traballador sira ne'ebé hetan sira iha baibain iha ba
La bele iha sira ne'ebé hetan sira iha baibain iha ba.
3. Husi sira-ne'ebé mak tenke hatene
Maibé sira-ne'ebé mak tenke hatene, "Hakdoe prego suraun" mak atu iha baibain iha ba.
Hakdoe prego suraun : La iha baibain iha ba.
Hakdoe nia baibain : La iha baibain iha ba.
Maibé sira-ne'ebé mak tenke hatene, "Hakdoe prego suraun" mak atu iha baibain iha ba.