အသုံးဝင်သော အချက်အလက်

(၁) ‘သတိပေးချက်များ’ကို ဖတ်ပြီး လက်မှတ်ထိုးပါ။

▪ လျှောက်လွှာရေးသားမီ၊ လျှောက်လွှာ စာမျက်နှာ ၁ နှင့် ၂ တွင်ရှိ ‘သတိပေးချက်များ’ကို ဖတ်ပြီး နားလည်ပြီး လျှောက်ထားသူ၏ အမည်ရေးပါ (အင်္ဂလိပ်လို ရေးပါက အကြီးအကျယ်ရေး) နှင့် ‘လက်မှတ် သို့မဟုတ် ထောက်လက္ခဏာ’ အပိုင်းတွင် လက်မှတ်ထည့်ပါ သို့မဟုတ် တံဆိပ်ထုတ်ပါ။

(၂) အချက်အားလုံးကို လျစ်လျူရှုမရှိဘဲ ရေးပါ။

▪ လျှောက်ထားသူသည် လျှောက်လွှာ အချက်တစ်ခုချင်းစီ၏ အောက်ခြေတွင် ရေးသားနည်း စသည်တို့ကို ဖတ်ပြီး နားလည်ပြီး အချက်အားလုံးကို လျစ်လျူရှုမရှိဘဲ ရေးရမည်၊ လျှောက်ထားသူနှင့် သက်ဆိုင်မှုမရှိသော အချက်များကို ‘မဟုတ်ဘူး’ တွင် အမှတ်အသားပြုရမည်။

(၃) ကိုရီးယားစာ သို့မဟုတ် အင်္ဂလိပ်လို ရေးပါ။

▪ လျှောက်လွှာကို ကိုရီးယားစာ သို့မဟုတ် အင်္ဂလိပ်လို ရှင်းလင်းစွာ အကြောင်းအရာများကို နားလည်နိုင်အောင် ရေးရမည်၊ ကိုရီးယားစာ သို့မဟုတ် အင်္ဂလိပ်မဟုတ်သော ဘာသာစကားဖြင့် ရေးပါက ကိုရီးယားစာ သို့မဟုတ် အင်္ဂလိပ်လို ဘာသာပြန်ပြီး မူရင်းစာရွက်နှင့်အတူ တင်ပြရမည်။

▪ လျှောက်ထားသူ စာမရေးနိုင်သော သို့မဟုတ် အကျင့်ပျက်ခြင်း ကြောင့် လျှောက်လွှာ ရေးမရပါက လက်ခံရရှိသော အစိုးရအရာရှိ၏ အကူအညီ ရရှိနိုင်သည်။

(၄) ဖြစ်နိုင်သမျှ ကွန်ပျူတာဖြင့် ရေးပြီး ပရင့်ထုတ်ကာ တင်ပြပါ။

▪ လျှောက်လွှာတွင် ရေးထားသော အကြောင်းအရာများကို ရှင်းလင်းစွာ နားလည်နိုင်ရန်၊ ဖြစ်နိုင်သမျှ ဟိုင်ကိုရီးယား ဝက်ဘ်ဆိုက်တွင် တင်ဆက်ထားသော လျှောက်လွှာ ပုံစံဖိုင်ကို ဒေါင်းလုဒ်ပြီး ကွန်ပျူတာဖြင့် ရေးပြီး ပရင့်ထုတ်ကာ တင်ပြပါ။ ဤအခါ၌ ၁၂ ဖောင့်အရွယ်အစားအထက် ရေးပါ။

အောက်တွင်မှ ဒေါင်းလုဒ်လုပ်ပါ။

(၅) တင်ပြရမည့် အရာများကိုပါ ကိုရီးယားစာ သို့မဟုတ် အင်္ဂလိပ်လို ဘာသာပြန်ကာ တင်ပြရန် မူလအချက်ဖြစ်သည်။

▪ လျှောက်လွှာမှလွဲ၍ တင်ပြရမည့် အရာများ (အသံ၊ ဗီဒီယိုဖိုင်များအပါအဝင်) ကိုရီးယားစာ သို့မဟုတ် အင်္ဂလိပ်မဟုတ်သော ဘာသာဖြင့် ရေးထားပါက (မှတ်တမ်းတင်၊ ဗီဒီယို) ကိုရီးယားစာ သို့မဟုတ် အင်္ဂလိပ်လို ဘာသာပြန်ပြီး မူရင်းအရာများနှင့်အတူ တင်ပြရန် မူလအချက်ဖြစ်သည်။

▪ တင်ပြရမည့် အရာအားလုံး (စာရွက်စာတမ်း၊ ဓာတ်ပုံအရာများအပါအဝင်) အကြောင်းအရာများကို ရှင်းလင်းစွာ နားလည်နိုင်သော အရာများဖြစ်ရမည်။

▪ ကိုရီးယားစာ သို့မဟုတ် အင်္ဂလိပ်မဟုတ်သော ဘာသာဖြင့် ရေးထားသော (မှတ်တမ်း၊ ဗီဒီယို) လျှောက်လွှာ သို့မဟုတ် တင်ပြရမည့်အရာ ကိုရီးယားစာ သို့မဟုတ် အင်္ဂလိပ်လို ဘာသာပြန်ကာ တင်ပြရန်၊ လျှောက်လွှာ၏ ‘၇. ပူဇော်ကတိ’ ၏ ‘ကိုယ်စားလှယ်၊ ရှေ့နေ၊ ဘာသာပြန် ဘာသာစကားရေးသူ စသည်တို့၏ ပူဇော်ကတိ’ ကို ရေးရမည်၊ ရေးနည်း ဤလမ်းညွှန်စာအုပ် ၃၃~၃၄ စာမျက်နှာ၊ ရေးနမူနာ ၄၄ စာမျက်နှာ ကိုကိုးပါ။

(၆) မိသားစုဝင်များ အတူတကွ ဆန့်ကျင်လျှောက်ထားပါက လျှောက်လွှာ တစ်ခုချင်း တင်ပြပါ။

▪ မိသားစုဝင်များ (မိဘများ၊ ဇနီး/သမီး၊ အသက်မပြည့်သေးသော သားသမီးများ စသည်) အတူတကွ ဆန့်ကျင်လျှောက်ထားပါက လျှောက်လွှာ တစ်ခုချင်း ရေးပြီး တင်ပြရမည်။



(၇) အသက်မပြည့်သေးသူ၏ လျှောက်ထားမှုကို ကိုယ်စားပြုပါက ဥပဒေအရ ကိုယ်စားလှယ်က လျှောက်လွှာ ရေးပြီး လက်မှတ်ထိုးပါ။

▪ အသက် ၁၉ နှစ်အောက် အသက်မပြည့်သေးသူ၏ ဆန့်ကျင်လျှောက်ထားမှုကို မိဘများ စသည်တို့ ဥပဒေအရ ကိုယ်စားလှယ်များက ကိုယ်စားပြုပါက ထိုကိုယ်စားလှယ်က အသက်မပြည့်သေးသူ နေရာတွင် လျှောက်လွှာ ရေးပြီး လက်မှတ်ထိုးရမည်၊ ဤအခါ၌ လျှောက်လွှာ၏ ‘၇. ပူဇော်ကတိ’ ၏ ‘ကိုယ်စားလှယ်၊ ရှေ့နေ၊ ဘာသာပြန် ဘာသာစကားရေးသူ စသည်တို့၏ ပူဇော်ကတိ’ ကို ရေးရမည်။ ရေးနည်း ဤလမ်းညွှန်စာအုပ် ၃၃~၃၄ စာမျက်နှာ၊ ရေးနမူနာ ၄၄ စာမျက်နှာ ကိုကိုးပါ။

လျှောက်ထားသူသည် လျှောက်လွှာ၏ မေးခွန်းအားလုံးကို မတိမ်းမယိမ်း ဖြေရမည်။

▪ လျှောက်လွှာ၏ မေးခွန်းအားလုံးကို မတိမ်းမယိမ်း ဖြေရမည်၊ မှားယွင်းသော စာရွက်စာတမ်း တင်ပြ၊ မှားယွင်းသော ထုတ်ဖော်ချက် ပြု၊ သို့မဟုတ် အမှန်တရားများ ဖုံးကွယ်ပါက ဆန့်ကျင်လျှောက်ထားမှု ပယ်ချနိုင်ပြီး၊ ဒုက္ခသည်အဖြစ် အတည်ပြုပြီးနောက် ထိုအမှန်တရားများ ထွက်ပေါ်ပါက ဒုက္ခသည်အတည်ပြုချက် ပယ်ဖျက်နိုင်သည်။( ဒုက္ခသည်ဥပဒေ အပိုဒ် ၂၂ အပိုဒ် ၁)

▪ မှားယွင်းသော စာရွက်စာတမ်း တင်ပြ၊ မှားယွင်းသော ထုတ်ဖော်ချက် ပြု၊ သို့မဟုတ် အမှန်တရားများ ဖုံးကွယ်ကာ ဒုက္ခသည်အဖြစ် အတည်ပြု သို့မဟုတ် လူသားချင်းစာနာမှု နေထိုင်ခွင့် ခံစားရသူသည် ၁ နှစ်အောက် ထောင်ဒဏ် သို့မဟုတ် ၁ ကျပ်ချပ် အောက် ဒဏ်ရိုက်ခံရမည်။( ဒုက္ခသည်ဥပဒေ အပိုဒ် ၄၇)