Пайдалы ақпарат

Тұру мәртебесі – шетелдіктің белгілі бір елде тұрып, заңды түрде анықталған қызметтерді атқаруы. Қарапайым тілмен айтқанда, шетелдіктің қандай мәртебемен қандай жұмысты жасап, сол елде тұра алатынын көрсететін статус деп айтуға болады.
Тұру мерзі түрлері қысқа мерзімді тұру, ұзақ мерзімді тұру, тұрақты тұру сияқты 3 түрге бөлінеді. Кіру-шығу басқару заңнамасында қысқа мерзімді тұру және ұзақ мерзімді тұру деген терминдер анықталмаған, бірақ тәжірибеде шетелдіктерді тіркеу критерийі болып табылатын 90 күнді негізге алып, ұзақ және қысқа мерзімді бөліп қарастырады.
Кіру-шығу басқару заңының 17-бабына сәйкес «Шетелдік тұру мәртебесі мен тұру мерзі шеңберінде Корея Республикасында тұра алады» деп реттелгендіктен, тұру мәртебесі шетелдіктің заңды тұруын реттейтін негізгі негіз болып табылады. Тұру мәртебесі – шетелдіктің елде тұрып, белгілі қызметтерді атқаруға мүмкіндік беретін заңды статус түрлерін жіктеу, Кіру-шығу басқару заңының орындалу ережесінің <қосымша 1-кесте> A тобынан H тобына дейін барлығы 40 тұру мәртебесі түрлерін қамтиды.
Тұру мәртебесі әдетте консулдың виза беру немесе кіру-шығу басқару қызметкерлерінің кіру тексеріс кезеңінде беріледі. Дегенмен, Корея Республикасында туған шетелдік туған күнінен бастап 90 күн ішінде, Корея Республикасы азаматтығын жоғалту немесе кету сияқты себептермен тұру мәртебесіз тұру жағдайына түскен шетелдік себеп орын алған күнінен бастап 30 күн ішінде тұру мәртебесін алуы тиіс. Сондай-ақ, тұратын шетелдік бұрынғы тұру мәртебесіне сәйкес қызметін аяқтап, басқа тұру мәртебесіне сәйкес қызметпен айналысқысы келсе, тұру мәртебесін өзгерту рұқсатын алуы керек. Мысалы, оқу визасы иесі университетті бітіргеннен кейін зерттеуші болып жұмысқа орналастыysa, студент мәртебесінен зерттеуші мәртебесіне ауысады, бұны тұру мәртебесін өзгерту дейді. Тұратын шетелдік бастапқыда берілген тұру мәртебесіне сәйкес қызметпен айналысып жүріп, басқа тұру мәртебесіне сәйкес қызметпен айналысқысы келсе, тұру мәртебесіне сәйкес емес қызмет рұқсатын алуы керек.
Басқаша айтқанда, тұру мәртебесі жүйесінің даму тарихы келесідей. Алдымен 1963 жылдың 3-айында Кіру-шығу басқару заңы қабылданған кезде тұру мәртебесі орнына кіру мәртебесіне қатысты ережелер енгізіліп, кіру мәртебесіне сәйкес визалар транзиттік виза, туристік виза, тұру визасының 3 түріне бөлінді. Кейін 1983 жылдың 12-айында Кіру-шығу басқару заңын түзетіп, 3 виза түрлерін жойып, кіру мәртебесін тұру мәртебесіне өзгертті. 1983 жылы 18 түрге жүйеленген тұру мәртебесі түрлері 1993 жылы 29 түрге бөлінді, қазір 36 түрге жетті. 1998 жылы шетелдік жерлестерге арналған (F-4) тұру мәртебесі енгізілді, 2002 жылы тұрақты тұру (F-5) тұру мәртебесі енгізілді, 2007 жылы келуші жұмысшы (H-2) тұру мәртебесі енгізілді, 2011 жылы неке иммигранттарына арналған (F-6) тұру мәртебесі енгізілді. Осылайша, кіру-шығу жұмыстарының гүлі десек болатын тұру мәртебесі мен виза жүйесінің даму тарихын қарастырсақ, кіру-шығудың тарихын көруге болады.