Пайдалы ақпарат

Жұмыс беруші негізделген себепсіз жұмысшыны жұмыстан босатуы мүмкін емес, мұндағы негізделген себеп жұмысшының жеке себептері немесе ұйымдық тәртіпті бұзу әрекеттері т.б. салдарынан жұмыс берушімен жұмыс қатынасын одан әрі сақтау мүмкін болмайтын себептерді білдіреді. Дегенмен, оның нақты мазмұны туралы заңда белгіленген ереже жоқ және компанияның жұмысқа алу ережелері немесе ұжымдық келісімшартта белгіленген нақты жұмыстан босату себептеріне сәйкес болуы тиіс. Осы уақытқа дейін сот тәжірибесінде мойындалған себептерді қарастырсақ: 1) Жұмысшының жеке себептері: кәсіби біліктілік қажет жұмыстарға сертификаттың болмауы т.б. жұмыс қабілетінің жетіспеушілігі, жұмыс сипатына байланысты ұжым мүшелері арасында тығыз ынтымақтастық рухы талап етілетін жағдайда мінез басының кемшіліктеріне байланысты оған бейімделе алмаған кезде, қалыпты жұмысты орындау қиын ауру, кәсіпорынның құпиясын сақтау талап етілетін жұмысшы бәсекелес компания субъектісімен туыстар немесе тығыз байланыстарда болған жағдайда 2) Жұмысшының мінез-құлқына байланысты себептер: жұмысшы жұмыс істеу ниеті болмаса да, жұмыс берушінің ескертуіне қарамастан жеке істерін себеп етіп рұқсатсыз жұмыстан қашқан жағдайда, жұмысшы негізделген себепсіз жұмысты бас тартқан жағдайда, жұмысшы қабілеті бола тұра қайталана қалыпты жұмыс қабілетінен төмен ақаулы жұмысты орындаған жағдайда, жұмысшы қылмыстық әрекеттеріне байланысты жұмысты орындау мүмкін болмай қалған жағдайда, жұмысшының жеке әрекеті болса да компанияның сенімділігіне немесе абыройына нұқсан келтіретін немесе жұмысты орындауға әсер етуі мүмкін жұмыс кезінде алкоголь ішу, жұмыс берушіге немесе жоғарғы басшыға қарсы мазақтау әрекеті, пара алу, компания ішіндегі жыныстық зорлау т.б. теріс әрекеттер немесе этикаға қайшы әрекеттер жасаған жағдайда, жұмысқа кіру кезінде тәжірибе жалғандау немесе білім туралы жалған құжат жасаған жағдайда 3) Жаппай жұмыстан босату: жаппай жұмыстан босату жоғарыда айтылғандай жұмысшының кінәсіне байланысты жұмыстан босату емес, компанияның басқару қиындықтарына, активтерді сатып алу-сату, бірігу т.б. салдарынан жұмыстан босату. Жоғарыда айтылған себептердің барлығы жұмыстан босату себептеріне сәйкес келетіндіктен емес, бір мысалға ғана жатады және негізделген себеп жеке нақты жағдайда бағалануы тиіс және міндетті түрде жұмысқа алу ережелерінде немесе ұжымдық келісімшартта нақты көрсетілген себептерге сәйкес болуы тиіс. Сондай-ақ жұмыс беруші жұмыстан босату ғана емес, негізделген себепсіз жұмысшыға демалыс, тыйым салу, басқа лауазымға ауыстыру, жалақы төмендету, басқа жаза шараларын қолдана алмайды. Осы сияқты кадрлық шараларды қолданғанда да міндетті түрде жұмысқа алу ережелерінде т.б. белгіленген негізделген себеп болуы тиіс.