Пайдалы ақпарат

Қазіргі зейнеткерлік төлем жүйесі 1 жылдан астам қызмет етіп, жұмыстан босқан жұмысшыға жұмыстан босқан күнінен бастап 14 күн ішінде зейнеткерлік төлемнің толық сомасын төлеуді көздейді, бірақ «Жұмысшылардың зейнеткерлік жәрдемақыларын кепілдендіру туралы заң» қабылданғаннан кейін зейнеткерлік төлемді зейнетақы түрінде де алуға болады. Зейнеткерлік зейнетақы жүйесі белгіленген жәрдемақы түрі және белгіленген үлес түрі болып бөлінеді. Белгіленген жәрдемақы түрі – жұмыс беруші басқару және басқару мекемесінің (сақтандыру компаниясы, банк т.б.) өнімі арқылы әрбір жұмысшының зейнеткерлік төлемін жинап, басқаратын нәрсе, болашақта жұмысшы алады деп белгіленген зейнетақы сомасы алдын ала анықталатын форма, жұмыс берушінің жинақтау міндеттемесі жинақталған қаражаттың басқару нәтижесіне байланысты өзгереді. Белгіленген үлес түрі – жұмыс беруші жалақының жалпы сомасының 12-бөлігінен кем емесін жұмысшылар мен жұмыс берушілер таңдаған қаржы мекемесінің әр жұмысшыға жеке есепшоттарына жинайды, жұмысшы қаржы мекемесінің өнімін өзі таңдап, жинақталған қаражатты басқарып, соған байланысты зейнетақы алады, жұмыс берушінің міндеттеме сомасы алдын ала белгіленгенімен, жұмысшының зейнетақы жәрдемақысы жинақталған қаражаттың басқару кірісіне байланысты өзгеруі мүмкін. Зейнетақы алуға құқық 10 жылдан астам мүшелік мерзімі бар 55 жастан асқан зейнеткерлерге беріледі, зейнетақы немесе біржолғы төлем түрінде алуға болады, зейнетақы алуға құқыққа ие болмай ортасында жұмыстан босқан жағдайда біржолғы төлем түрінде алуға болады. Алу мерзімі кемінде 5 жылдан астам, нақты мазмұны жұмысшылар мен жұмыс берушілер зейнеткерлік зейнетақы ережелерінде белгілейді. Сондай-ақ жұмысшылардың орташа қызмет ету мерзімі 5-6 жылға ғана жететіндігін ескере отырып, жұмыс орнын ауыстырса да зейнеткерлік төлемді жинақтап, қосып алуға жеке зейнеткерлік есепшот енгізіледі. Жеке зейнеткерлік есепшот – зейнеткерлік төлемнің тұрмыс қаражатына жұмсалып кету мәселесін түзетуге арналған, жұмысшы жұмыстан босқан немесе жұмыс орнын ауыстырған кезде алған зейнеткерлік төлемін өз атына есепшотқа жинап, зейнетақы т.б. зейнеткерлік қаражат ретінде пайдалану. Тек зейнеткерлік төлем біржолғы алғандар ғана мүше бола алады, жинақталған қаражатты басқару, төлеу тәсілі т.б. шектеулер бар. Еңбек жағдайы салыстырмалы түрде нашар тұратын 5 адамнан аз қызметкерлер бар кәсіпорындарға да зейнеткерлік зейнетақы жүйесі 2008 жылдан 2010 жылға дейін бөлігінше енгізіледі. Зейнеткерлік зейнетақы жүйесі енгізілген жағдайда жұмысшылар мен жұмыс берушілер келісіміне байланысты жүйе іске қосылғанға дейінгі зейнеткерлік төлемді аралық есептегеннен кейін жаңа іске қосу әдісі немесе зейнеткерлік төлем аралық есептеу сомасын барлық жеке зейнеткерлік жинақ есепшотына жинап, бұрыннан мүше болған сияқты артықшылық алу әдісі бар.