Пайдалы ақпарат

Еңбек нормалары туралы заңның 34-бабының 3-тармағын мұрагер еткен Еңбеккерлердің зейнетақы төлемдерін кепілдендіру туралы заңның 8-бабының 2-тармағы «Жұмыс беруші еңбеккердің талабы болған жағдайда еңбеккер зейнетақыға шығар алдында аталған еңбеккердің жалғастырып жұмыс істеген кезеңіне қатысты зейнетақыны алдын ала есептеп төлеуге болады» деп, еңбеккердің талабы бойынша зейнетақы аралық есептеу жүйесін реттеген. Зейнетақының аралық есептеуі «еңбеккердің талабы» шартымен жасалатындықтан, ұжымдық келісімшарт немесе жұмысқа орналастыру ережелеріне негізделгені айтылса да, жеке еңбеккердің нақты талабы болуы тиіс және аралық есептеуді қалайтын әр сәтте жеке талап болуы керек. Зейнетақы аралық есептеу жасалса, есептеуден кейінгі зейнетақы есептеу үшін жалғастырып жұмыс істеген жыл саны есептеу сәтінен бастап қайта басталады. Дегенмен, зейнетақы аралық есептеу жасалғаны үшін еңбек қатынасы қайта басталатын шығар ма деген жоқ, сондықтан есептеуден кейін жалғастырып жұмыс істеген жыл саны 1 жылдан аз болса да, жалпы жалғастырып жұмыс істеген жыл саны 1 жылдан асып тұрғандықтан, әлі де мерімге пропорционалды түрде зейнетақы алуға болады. Сонымен қатар, қайта басталатын жалғастырып жұмыс істеген жыл саны зейнетақы есептеу үшін ғана шектеледі және жыл сайынғы ақылы демалыс, көтерілу, қызметтік жалақы, бонус т.б. есептеу үшін жалғастырып жұмыс істеген жыл санына әсер етпейді. Ал зейнетақыны айлық жалақыға қосып төлеу жүйесі көп мәселелер туғызып жатыр, принцип бойынша зейнетақы айлық жалақыға қосылғаны туралы қамтуды қамтитын келісім жарамсыз. Дегенмен, шындықта зейнетақы аралық есептеу атауымен жыл сайын зейнетақы есептеп, оны 12 айға бөліп айлық жалақыға қосып төлеу формасы әдетке айналған, Еңбек және еңбек қатынастары министрлігі мұндай келісімнің жарамды болуы үшін шарттар ретінде ①жылдық сомадағы зейнетақы сомасы нақты анықталуы тиіс және әр айда алынған зейнетақының қосындысы аралық есептеу сәтін негізге ала отырып Еңбеккерлердің зейнетақы төлемдерін кепілдендіру туралы заңның 8-бабының 1-тармағы (бұрынғы Еңбек нормалары туралы заңның 34-бабының 1-тармағы) нормасы бойынша есептелген сомадан аз болмауы тиіс, ②зейнетақы аралық есептеу алғысы келетін еңбеккердің жеке (еңбек келісімшарты·жылдық келісімшарттан басқа) талабы болуы тиіс және аралық есептеу сомасын әр ай сайын бөліп төлеу туралы мазмұны нақты қамтылуы тиіс, ③аралық есептеу пәні мерзімі аралық есептеу сәтін негізге ала отырып бұрын жалғастырып жұмыс істеген мерім ғана қатысты болғандықтан 1 жылдан аз жұмыс өтілі бар еңбеккер заңды зейнетақы төлеу пәні емес сондықтан аралық есептеу пәні емес деген тұрғыда айтады (2006 жылдың 7 айынан бастап осы нұсқаулық күшіне енеді).