Пайдалы ақпарат

Жұмысшы бір жыл бойы тұрақты түрде төленетін негізгі жалақысы мен әртүрлі қолдымдар, бонустар т.б. қосып, 12-ге бөлу арқылы алынған соманы негізге алып жалақыны арттыру мөлшерін анықтайтын жүйе. Жалпы сомалық жалақыға тұрақты негізгі жалақы, лауазымдық қолдым, тұрақты бонус, жыл сайынғы және ай сайынғы демалыс қолдымы т.б. төлем мөлшері белгіленген барлық қолдымдар кіреді, ал ұзақ мерзімді жұмыс қолдымы, түнгі жұмыс қолдымы, демалыс күні жұмыс қолдымы т.б. басқару нәтижелеріне байланысты төленетін нәтиже бонусы және ерекше бонустар есепке алынбайды. Еңбек және еңбек министрлігі 1992 жылы «Жалақы келіссөздерін басшылыққа алу нұсқаулығы» арқылы жариялаған жалақы саясаты. Жалақы жүйесін реттеу арқылы әртүрлі атаулармен қолдымдар енгізу арқылы жалақының заңсыз арттырылуын тоқтату және жоғары жалақылы салалардың жалақы арттыруын шектеу мақсатында, мемлекеттік қызметкерлер, мемлекеттік және мемлекеттік-жеке компаниялар, БАҚ, ірі компаниялар т.б. нысандарға қолданылады. Дегенмен, басты бақылау нысандарына белгіленген ірі компаниялар, мемлекеттік мекемелер, БАҚ т.б. кәсіподақтар бұл жүйені үкіметтің жалақыны бақылау саясаты ретінде пайдаланылады деп санап, Конституцияда кепілденген теңдік құқығы мен автономиялы ұжымдық келіссөз құқығын бұзады деген себеппен қарсылық білдіруде.