.svg)
Жұмыс беруші қызметкерді негізсіз себептерсіз босатса немесе демалысқа, тінтуге, жалақы төмендетуге немесе басқа жаза қолданса, қызметкер келесі үш әдіспен негізсіз босатуға қарсы көмек ала алады.
① Еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігіне шағым беру: Кәсіпорынға қарасты жергілікті еңбек инспекциясына негізсіз босату туралы шағым берсе, жауапты еңбек инспекторы тағайындалады, жұмыс беруші мен қызметкерді министрлікке шақырып, фактілерді тергеу және тексеру арқылы негізсіз босату деп танылса, жұмыс берушіге қызметкерді бұрынғы лауазына қалпына келтіруді бұйырады, орындамаса қылмыстық жаза қолданады.
② Еңбек комиссиясына негізсіз босатуға қарсы өтініш беру: Негізсіз босатылған қызметкер босатылған күннен бастап 3 ай ішінде кәсіпорынға қарасты жергілікті еңбек комиссиясына негізсіз босатуға қарсы өтініш беріп, құқық қорғауын ала алады. Жергілікті еңбек комиссиясына өтініш берілсе, комиссия жауапты тергеушіні тағайындап, жұмыс беруші мен қызметкерді шақырып тергеу жүргізеді, тыңдау отырысынан өткізіп фактілерді тексереді, негізсіз босату дәлелденбесе қабылдамау туралы шешім шығарады, дәлелденсе қызметкерді дереу бұрынғы лауазына қалпына келтіріп, негізсіз босату кезеңіндегі жалақыны толық төлеу туралы бұйрық береді. Қатысушылар тыңдау отырысына қатысып пікір білдіре алады немесе куәгерлерді шақыра алады, сондай-ақ адвокат немесе сертификатталған еңбек кеңесшісін өкіл етіп тағайындап қорғануы мүмкін. Жергілікті еңбек комиссиясының қабылдамау шешіміне немесе бұйрығына наразы болған қатысушы оның жеткізілген күнінен бастап 10 күн ішінде орталық еңбек комиссиясына қайта қарауды сұрауы мүмкін, орталық еңбек комиссиясының қайта қарау туралы шешіміне наразы болса, қайта қарау туралы шешім жеткізілген күнінен бастап 15 күн ішінде әкімшілік сотқа шағымдануы мүмкін. Жоғарыда көрсетілген мерзімде қайта қарауды сұрамаған немесе жоғарғы сотқа іс қозғамаған жағдайда бұйрық, қабылдамау шешімі, қайта қарау шешімі күшіне енеді. Осылайша бұйрық, қабылдамау шешімі немесе қайта қарау шешімі күшіне енгенде қатысушылар оған бағынуы тиіс. Оны бұзған жағдайда қылмыстық жазаға тартылады.
③ Сотқа босату нұсқасыздығын мойындау туралы іс қозғау: Негізсіз босатылған қызметкер еңбек заңнамасындағы арнайы қорғау рәсімдерінен басқа сотқа босату нұсқасыздығын мойындау туралы іс қозғап құқық қорғауын ала алады. Қызметкер негізсіз босатылса, жоғарыдағы үш әдістен бірін немесе одан көп таңдай алады, бірақ бірінші кезекте еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігіне шағымдану немесе еңбек комиссиясына өтініш беру иммиграциялық тұрғыдан босату нұсқасыздығын мойындау туралы іске қарағанда қызметкер үшін уақыт пен шығын жағынан тиімді.