Пайдалы ақпарат

Еңбек етпеген үшін ақы төленбейді принципі дегеніміз – ереуілге қатысып, еңбек көрсетпеген кезең үшін жалақы төленбейтінін білдіреді. Түпнұсқа ереуіл кезінде жалақы төлену керек пе, егер төлену керек болса, қаншаға дейін төлену керек деген мәселе бойынша көп дау туған еді, бірақ 1997 жылы еңбек етпеген үшін ақы төленбейді принципі еңбек одақтары және еңбек қатынастарын реттеу туралы заңға (Еңбек одақтары заңы) нақты көрсетілгеннен кейін дау тоқтады. Еңбек одақтары заңының 44-бабы «Жұмыс беруші ерікті әрекетке қатысып, еңбек көрсетпеген қызметкерге сол кезеңдегі жалақы төлеу міндеті жоқ» деп еңбек етпеген үшін ақы төленбейді принципі жариялап отыр. Еңбек етпеген үшін ақы төленбейді принципі қолданылатын қызметкерлер еңбек көрсету міндетін мойындаған қызметкерлермен шектеледі, сондықтан еңбек келісімшарт бойынша еңбек көрсету міндетінен босатылған кәсіподақ тұрақты қызметкерлері немесе демалыстағылар т.б. үшін еңбек етпеген үшін ақы төленбейді принципі қолданылмайды. Сондықтан ереуіл кезеңін себеп қылып кәсіподақ тұрақты қызметкерлеріне жалақы төлеуді тоқтатпау керек. Ерікті әрекетке қатысқан қызметкерлерге төлену міндеті жоқ болатын жалақыға жұмыс берушінің мейірімді төлемдері (құттықтау ынталандыру ақысы т.б.), әлеуметтік қамтамасыз ету сипатындағылар (оқу ақысын субсидиялау немесе қызметтік тұрғын үй·демалыс нысандарын пайдалану т.б.), шығындарды өтеу сипатындағылар (командировка шығындары, кеңсе шығындары, жұмыс құралдары шығындары т.б.) кіріспейді, сондықтан ерікті әрекет кезінде де қалыпты түрде төленуі керек. Жұмыс беруші ерікті әрекетке қатысып еңбек көрсетпеген кәсіподақ мүшелеріне жалақы төлеу міндеті жоқ, бірақ жұмысшы-жұмыс беруші келісім байланысы немесе тұрмыс көмек деңгейінде өз еркімен жалақы төлеу қалыпты, сондықтан алдын ала ұжымдық келісімде ерікті әрекет кезінде де жалақы төленеді деген мазмұндағы келісім жасап, ерікті әрекет кезіндегі жалақы төлеу мәселесін шешуге болады. Бірақ ерікті әрекет кезіндегі жалақы төлеуді талап етіп, оны жүзеге асыру мақсатында ерікті әрекет жасайтын кәсіподақ 2 жылға дейін қамауға алыну немесе 20 миллион теңгеге дейін айыппұл салынуы мүмкін, сондықтан осыған назар аудару керек.