Пайдалы ақпарат

Біз әдетте заттарды немесе жылжымайтын мүлікті сатып алу немесе жалға беру кезінде сатып алу шартын, жалға беру шартын жасаймыз.

Сол сияқты біз жалақы алуға келіскенде және еңбек бергенде, осындай мазмұнды шарт ретінде жасайтын нәрсе – еңбек шарты. Яғни, еңбек шарты дегеніміз – еңбеккер жұмыс берушіге еңбек беріп, жұмыс беруші одан кейін жалақы төлеуді мақсат еткен шарт. Көп жағдайда жұмысқа алу кезінде жалақы, сыйақы, зейнетақы қорын анықтап, еңбек етіп жүргенде немесе жұмыстан босау кезінде жұмысқа алу шарттары бойынша дау туындайтын жағдайлар жиі кездеседі. Осылайша, еңбек шарты болашақтағы даудың алдын алу құралы ретінде өте маңызды болғандықтан, жұмысқа алу кезінде жалақы, сыйақы, еңбек уақыты, жұмыс әдісі, зейнетақы қоры т.б. бойынша анық жазбаша еңбек шартын жасап, еңбек қатынасының бірінші қадамын жасау қажет. Еңбек шартын жасасақ, шартта нақты көрсетілмесе де, еңбеккерге ① жұмыс берушіге еңбек беру міндеті, ② жұмысқа алу кезінде жұмыс берушіге адалдықпен өзінің тәжірибесі немесе білімі т.б. туралы айту міндеті, ③ қызметте тұрған кезеңде компанияның құпиясын сақтау міндеті, ④ бизнес иесімен бәсекелестік қатынастағы адамдарға пайда әкелетін әрекеттерді жасамау міндеті пайда болады,

① еңбеккер беретін еңбекті қабылдау міндеті,

② еңбеккердің еңбегіне жалақы төлеу міндеті,

③ еңбеккердің жұмыс орнындағы жарақат оқиғасына өтеу міндеті,

④ еңбеккердің денсаулығы мен гигиенасын қорғау міндеті еңбек шартының негізгі міндеттері ретінде пайда болады, еңбеккер осындай еңбек шартының негізгі міндеттерін орындамаса, жұмыстан шығару себебі болады, ал жұмыс беруші еңбеккердің еңбек беруін бас тартса, жалақының толық сомасын төлеуі керек, сондай-ақ азаматтық жауапкершілік туындайды.