.svg)
Шетелдік жұмысшылардың төрт әлеуметтік сақтандыруының ішіндегі Ұлттық денсаулық сақтандыру «Ұлттық денсаулық сақтандыру туралы заң» 109-бабы негізінде шетелдіктер мен шетелде тұратын азаматтарға қолданылады.
🔹 1. Қолданылу аясы және заңдық негізі
Шетелдік жұмысшының Ұлттық денсаулық сақтандыруына қосылуының заңдық негізі «Ұлттық денсаулық сақтандыру туралы заң» 109-бап 2-тармағында қарастырылған.
Оған сәйкес, елде тұратын шетелдік қолданылатын жұмыс орнының қызметкері, мемлекеттік қызметкер немесе оқытушы ретінде шетелдік тіркеуден өткен жағдайда, жұмыс орны бойынша сақтандырылған адам болады.
Яғни, шетелдік жұмысшы елдегі жұмыс орнында еңбек шартын жасасқан және шетелдік тіркеуді аяқтаған жағдайда, жергілікті азаматтармен бірдей жұмыс орны бойынша сақтандырылған адам ретінде денсаулық сақтандыруына қосылады.
🔹 2. Асырауындағы адам мәртебесі
Шетелдік жұмысшының жұбайы немесе баласы денсаулық сақтандыруының жеңілдіктерін алу үшін асырауындағы адам талаптарын орындауы қажет.
Бұл «Ұлттық денсаулық сақтандыру туралы заң» 109-бап 4-тармағы және орындау қағидасы 76-3-бабына негізделеді.
• Жұмыс орны бойынша сақтандырылған адаммен қарым-қатынас заңның 5-бап 2-тармағының әрбір тармақшаларының біріне сәйкес келуі тиіс,
• Елде тұру мерзімі немесе тұру себебі белгілі бір өлшемге сай болуы қажет.
• Бірақ, жұбайы және 19 жасқа толмаған балалары үшін елде тұру мерзімі талабы босатылады.
Асырауындағы адам мәртебесі шетелдік тіркеуден кейін 90 күн ішінде өтініш берілуі тиіс, өтініш күні талаптар орындалған жағдайда шетелдік тіркеу күнінен бастап кері күшімен танылады.
🔹 3. Аймақтық сақтандырылған адам мәртебесі
Жұмыс орны бойынша сақтандырылған адам болмаған шетелдіктер белгілі талаптарды орындаған жағдайда аймақтық сақтандырылған адам ретінде қосыла алады.
• Неке иммигранты (F-6) тұру рұқсаты бар адамдар елге кірген сәтте аймақтық сақтандырылған адам мәртебесін алады.
(Заңдық негіз: «Ұлттық денсаулық сақтандыру туралы заңның орындау қағидасы» 61-2-бап 1-тармақ 3-тармақша)
• Шетелдегі қандас (F-4) тұру рұқсаты бар адамдар елде 6 айдан астам тұрғаннан кейін аймақтық сақтандырылған адам мәртебесін алады.
(Заңдық негіз: «Ұлттық денсаулық сақтандыру туралы заң» 109-бап 3-тармақ 1-тармақша, «Орындау қағидасы» 76-2-бап 1-тармақ 1- тармақша)
🔹 4. Денсаулық сақтандыруын қолданудан тыс жағдайлар
Келесі жағдайларда денсаулық сақтандыруына қосылу шектеледі.
• Шетел заңнамасы, сақтандыру немесе жұмыс беруші келісімшарты бойынша емдеу шығындарына тең медициналық қамтамасыз ету алуға болатын жағдайда (Заңдық негіз: «Ұлттық денсаулық сақтандыру туралы заң» 109-бап 5-тармақ 2-тармақша, «Орындау қағидасы» 61-4-бап)
• Медициналық жәрдемақы алушы болған жағдайда (Заң 5-бап 1-тармақ)
🔹 5. Тұру мерзімі және мәртебені жоғалту
Шетелдік аймақтық сақтандырылған адам елден шыққаннан кейін 1 айдан астам шетелде тұрған жағдайда денсаулық сақтандыруының мәртебесі жойылады.
(Заңдық негіз: «Ұлттық денсаулық сақтандыру туралы заңның орындау қағидасы» 76-2-бап 2-тармақ 2-тармақша ә)
🔹 6. Соңғы заң өзгерістерінің қысқаша мазмұны
2025 жылдан кейінгі өзгерістерге сәйкес,
• Шетелдіктер және шетелде тұратын азаматтар елде 6 айдан астам тұрған жағдайда денсаулық сақтандыруына міндетті түрде қосылуы
• Бұрынғы сақтандырылған адамдардың асырауындағы адамдары да 6 айдан астам тұрған жағдайда сақтандыру қолданылуы мүмкін
Бұл шетелдіктердің заңсыз пайдалануын болдырмау және сақтандыру қаржысының әділдігін қамтамасыз ету үшін қабылданған шара.