Пайдалуу маалымат

Жумалык эс алуу күнү эмгек стандарттары мыйзамынын 55-беренесине ылайык жумуш берүүчү бир жума ичиндеги белгиленген иш күндөрүн толугу менен иштеген эмгекке жарамдуу адамга аптасына орточо эсеп менен 1 жолу же андан көп үөлгө төлөнгөн эс алуу күнүн берет, анткени кеминде аптасына 1 күн эс алуу эл аралык деңгээлде да кеңири таралган системаны түзөт. Ошондуктан үөлгө төлөнгөн жумалык эс алуу күнү аптасына орточо эсеп менен белгиленген иш убактысы 15 сааттан аз болбогон убактылуу жумушчуларды, келишимдик жумушчуларды, күнүмдүк жумушчуларды жана башка эмгек формаларын эске албай колдонулат жана 5 кишиден аз кызматкерлер бар ишканаларга да колдонулат. Жумалык эс алуу күнү үөлгө төлөнгөндүктөн эмгек милдети жок, бирок иш күнүндөй маяна төлөнгөн болушу керек; айлык маяналык формадагы эмгекке жарамдуулардын учурунда өзгөчө келишим жок болсо, айлык маяна суммасына жумалык эс алуу күнүнүн маянасы кирген деп эсептелет, сааттык маяналык эмгекке жарамдуулардын учурунда 1 күн белгиленген иш убактысына сааттык ставканы көбөйткөн сумма жумалык эс алуу күнүнүн маянасы болот. Жалпысынан ишканаларда майрам күнү болгон жекшемби күнү үөлгө төлөнгөн жумалык эс алуу күнүн берүү көп кездешет, бирок жумалык эс алуу күнү сөзсүз жекшемби болушу шарт эмес жана жумушка орношуу эрежелери же коллективдик келишим аркылуу белгилүү бир күндү белгилеп, үзгүлтүксүз берүү жумалык эс алуу системасынын максатына туура келет деп айтса болот. Негизги принцип боюнча жумалык эс алуу күнү бир жума ичиндеги белгиленген иш күндөрүн толугу менен иштеген учурда берилет, ошондуктан 1 күндөн ашык жокко чыккан учурда берилбейт, бирок кечигип келүү, эрте кетүү, тышкы чыгуу ж.б. жокко чыгууга киргизилбейт, ошондуктан көп кечигип келүү, эрте кетүү, тышкы чыгуу болсо да, муну жокко чыгуу деп эсептеп жумалык эс алуу күнүн бербешүүгө болбойт. Жүкті аялдарга жана 18 жаштан кичине эмгекке жарамдууларга негизги принцип боюнча эс алуу күнүндө иштетүүгө болбойт, бирок жүкті аял эмгекке жарамдуусунун ачык талабы, төрөттөн кийин 1 жыл өтпөй калган аялдар жана 18 жаштан кичине эмгекке жарамдуулардын учурунда тиешелүү эмгекке жарамдуунун макулдугу менен жумуш берүүчү эмгекке жарамдуулардын өкүлү менен чынчыл кеңешүү өткөндөн кийин жумуш жана эмгек министрлигинин башчысынын уруксаты менен эс алуу күнүндө иштетүүгө болот. Ошол эле учурда мыйзамдуу күрөштүн бир бөлүгү катары эмгек кесиптик биримдигинин көрсөтмөсү боюнча эс алуу күнүндө иштөөдү коллективдүү баш тартуу
учурлары болот, сот практикасы боюнча иштин муктаждыгы боюнча эс алуу күнүндө иштөө адатка айланган учурда эс алуу күнүндө иштөөдөн баш тартуу талаш-тартыш иш-аракети деп эсептелет.