Пайдалуу маалымат

Белгилүү жаштан жогору жумуш менен камсыздоону кепилдөөгө алмашканууда белгилүү жаштан же кызмат өткөргөн мөөнөттөн тарта иш акысын кыскартуу системасы. Валюта кризисинен кийин туруктуу түзүлүштүк өзгөртүүлөр менен жумушчулардын жумуш менен камсыздоо кепилдиги талабы жана ишканалардын чыгымдарды азайтуу талабы күчөп, бул эки талапты бир убакта чечүүгө мүмкүн болгон система катары жарнамаланып жатат, анын ичинде акыркы жылдары профсоюз тараптын жумуш менен камсыздоо кепилдиги талабына каршы иш берүүчү тараптын жооп чарасы катары популярдуу болууда. Керээз, кадролук акынын жана орточо акынын төмөндөшүнөн улам тиешелүү жумушчулар зыян төлөмү жана улуттук пенсия сыяктууларда жоготууга учурашы мүмкүн болгон жагдай, иш берүүчү тараптын жумушчу акысын азайтуу каражаты катары кыянаттык менен колдонулган учурда жумуш менен камсыздоо кепилдигинин максаты маңызы жоголушу мүмкүн болгон жагдайдан улам көптөгөн тынчсыздануулар айтылууда. Акыркы өзгөртүлгөн жумуш менен камсыздоо камсыздыгы мыйзамынын ишке ашыруу жөнгө салуусунда 2006-жылдан 3 жылга убактылуу иш акысынын чокчу системасын киргизген ишканаларга тиешелүү жумушчуларга иш акысынын чокчу системасынын сактоо компенсациясын төлөө жолун киргизип, иш акысынын чокчу системасын киргизүүнү активдүү колдоп жатат.

①Кеминде 55 жаштан жогору жашка чейин жумуш менен камсыздоо кепилденген болушу керек

②Иш акысынын чокчу системасына жумушчулардын өкүлүнүн макулдугун алып ишке ашырылышы керек жана ишке ашырылгандыгы жамааттык келишимдер, жумушка орношуу эрежелери аркылуу текшерилүүсү мүмкүн болгон,

①Иш акысынын чокчу системасы киргизилген тиешелүү иш берүүчүгө 18 айдан ашык жумуш менен камсыздалган жана үзгүлтүксүз иштеген 54 жаштан жогору болушу керек

②Иш акысынын чокчу системасынын колдонулганга чейинки жылдык акысына салыштырмалуу колдонулгандан кийинки акысы 10%дан ашык кыскарылган болушу керек. Акынын кыскарышынын бар экендигин эсептөөдө иш акысынын чокчу системасы колдонулганга чейинки акыга акыны жогорулатуу коэффициентин эске алуу керек, иш акысынын чокчу системасынын сактоо компенсациясы чокчу учуру жана арыз берген учурдагы акынын айырмасынын 1/2 бөлүгүн квартал сайын 1,500,000 вондун лимити ичинде төлөйт жана колдоо мөөнөтү максималдуу 6 жылга чейин. Иш акысынын чокчу системасынын сактоо компенсациясын алууну каалаган жумушчу жумуш менен камсыздоо камсыздыгы мыйзамынын ишке ашыруу жөнгө салуусу боюнча иш акысынын чокчу системасынын колдонуу объекти экендигин далилдеген документтерди жана иш акысынын чокчу системасынын киргизилишинен улам киргизилгенге чейинки менен салыштырганда 10%дан ашык акысы азайтылгандыгын далилдеген документтерди коштоп, ишкананын жайгашкан жери боюнча жумуш менен камсыздоо борборуна компенсация төлөө арызы берилет, бирок иш берүүчү ордуна арыз бере алат. Иш акысынын чокчу системасы натыйжалуулук принципине негизделген акы системасына өтүүгө өткөөл акы системасы деп 2008-жылдын 31-декабрына чейин гана иш акысынын чокчу системасынын сактоо компенсация системасын убактылуу иштетет, 2008-жылдын 31-декабрына чейин компенсация колдонулган жумушчуларга иш акысынын чокчу системасынын сактоо компенсациясы мүмкүн болгон колдоо мөөнөтү (максималдуу 6 жыл) чейин төлөнөт.