Пайдалуу маалымат

Мыйзамдуу чыгаруу – бул чыгаруучу компаниянын (чыгаруучу ишканасы) чыгаруучу жумушчуларды коргоо жөнүндө мыйзамга (чыгаруу мыйзамына) ылайык уруксаты бар чыгаруучу компания жумушчуларды жумушка алып, жумушчулар менен жумуш берүүчүлүк мамилесин сактап, колдонуп жаткан ишкерге жумушчуларды чыгарып берип, аларды колдонуп жаткан ишкердин жетекчилиги жана көзөмөлү астында эмгек кылуусун камсыз кылууну билдирет. Чыгарууга уруксат берилген иштер мыйзамда 32 түрдүү деп белгиленген, мисалы, катчы, машинада жазуучу, телефон аркылуу сатуучу, айдоочу, акча чогултуучу, имарат тазалоочу ж.б. Ал эми мыйзамсыз чыгаруу – бул чыгаруу мыйзамы уруксат берген жумушчуларды чыгаруудан тышкары чыгарууну билдирет, формалдуу түрдө субподряд келишимин түзүп, натыйжада жумушчуларды чыгаруу (маскировкалуу субподряд формасы) же уруксаты бар чыгаруучу компаниянын чыгарууга уруксат берилген тармактан тыш иштерге жумушчуларды чыгаруусу, жумушчуларды чыгарган колдонуп жаткан ишкердин кайрадан жумушчуларды чыгаруусу сыяктуу эки эсе чыгаруу ж.б. акыркы учурда көйгөй болуп жаткан мыйзамсыз чыгаруу – бул маскировкалуу субподряд астында жүргүзүлгөнү. Негизинен субподряд – бул "бир тарап (кызмат көрсөтүү компаниясы, субподрядчы) кандайдыр бир ишти бүтүрүүгө макулдашып, экинчи тарап (заказчы компания, негизги подрядчы) ошол иштин натыйжасы үчүн акы төлөп берүүгө макулдашкан келишим (Граждандык кодекстиң 664-маддыни)", бирок формалдуу түрдө субподряд келишимин түзгөн кызмат көрсөтүү жана субподряд компаниялары көз карандысыз бизнес мүмкүнчүлүгү жок жумушчуларды жумушка алып, субподряд акысын алып, айлык акы төлөп берүү сыяктуу ролду гана аткарып, ошол жумушчулардын эмгек шарттарын аныктоо, иш-аракеттерди жетектее жана көзөмөлдөө сыяктуу чыныгы колдонуп жаткан ишкердин ролун заказчы жана негизги подрядчы аткарып, натыйжада мыйзамсыз чыгаруу жүз берет. Чыгаруу мыйзамы боюнча чыгаруудан качуу максатында 'субподряд' формасын пайдаланып жумушчуларды колдонуп, ошол жумушчуларга карата эмгек стандарттары мыйзамы, профсоюз жана эмгек мамилелерин жөнгө салуу мыйзамы ж.б. башка эмгек мыйзамдарындагы жоопкерчиликті мойнуна албай, көйгөй жаратууда. Мыйзамсыз чыгарууну кабыл алган колдонуп жаткан компанияларга жаза чаралары жоктугу же мыйзамсыз чыгарылган жумушчулар менен колдонуп жаткан компаниянын ортосунда түз эмгек келишими түзүлгөн деп эсептөө сыяктуу мыйзамсыз чыгарууну түздөн-түз жөнгө салуучу натыйжалуу мыйзамдарды даярдалбаганы да мыйзамсыз чыгарууну өстүрүүчү фактор болуп жатат.