Пайдалуу маалымат

Эмгек келишимди түзгөндө жумуш берүүчүгө карата экономикалык жана социалдык аброю төмөн болгон эмгекчи туура келбей калышы мүмкүн болгондуктан, Эмгек стандарты жөнүндө мыйзам эмгекчи туура келбей калган абалда адилетсиз эмгек келишимди түзүүсүн алдын алуу үчүн бир нече коргоо чараларын камтыган, жумуш берүүчүнүн «эмгек шарттарын көрсөтүү милдети» да ошолордун бири. Демек, Эмгек стандарты жөнүндө мыйзамдагы «эмгек шарттарын көрсөтүү милдети» боюнча жумуш берүүчү эмгек келишимди түзгөндө эмгекке алына турганга айлык акы, иштөө убактысы жана башка эмгек шарттарын так көрсөтүшү керек жана айрыкча айлык акынын түзүлүшү, эсептөө ыкмасы жана төлөө ыкмасы боюнча маселелерди жазма түрдө билдирүүсү зарыл.
Ошентип жумуш берүүчүгө эмгек шарттарын көрсөтүү милдетин жүктөө себеби – эмгекчи эмгек келишимди түзгөндө эмгек шарттарын билбегендиктен күтүлбөгөн туура келбеген эмгек шарттарын кабыл алып калышын алдын алуу үчүн. Айрыкча айлык акы боюнча жумуш берүүчү менен эмгекчинин талаш-тартышын алдын алуу жана кийинки чыр-чатактарда чечүүнүн негиз катары колдонуу үчүн айлык акынын түзүлүшү, эсептөө ыкмасы жана төлөө ыкмасы боюнча маселелерди жазма түрдө көрсөтүү зарыл. Ошондуктан сааттык акы эсептөө ыкмасы, туруктуу кошумчалар, эс алуу күнү жана эс алуу акысы, кошумча акынын эсеби, акы төлөнүү күнү, эсепке өткөрүүбү же накт төлөөбү, айлыкпы же жумалыкпы – булардын бары жазма түрдө эмгекке алына турганга көрсөтүлүшү керек.
Айлык акыга байланыштуу маселелерден тышкары көрсөтүлүшү керек болгон эмгек шарттары иш тартиптерине сөзсүз жазылышы керек болгон маселелер да ошолор, бирок сөзсүз жазма түрдө берилиши шарт эмес. Жумуш берүүчү эмгек шарттарын көрсөтүү милдетин аткаруу үчүн эмгек келишимине эмгек шарттарын так көрсөтүп, эмгекке алына турганга берип койсо да, чындыгында алсыз абалдагы эмгекчи эмгек келишимди түзгөндө келишимди кылдат окуйуп, каршылык билдирүү кыйын болгондуктан, адегенде кол коюп, өзүнүн эмгек шарттары эмне экенин билбеген учурлар көп.
Айрыкча жумуш берүүчү көрсөткөн жана эмгекчи ойлонбой кол койгон эмгек келишимине «келишимге келген акынын ичинде Эмгек стандарты жөнүндө мыйзамга ылайык кошумча саатта иштөө акысы, түнкү иштөө акысы, эс алуу күнүндө иштөө акысы ж.б. бардыгы камтылган» деген сөздөр камтылгандыктан эмгекчилер мыйзамдуу кошумчаларды талап кыла албай калган учурлар көп болгондуктан, эмгек келишимди түзгөндө көрсөтүлгөн айлык акы же башка эмгек шарттарын кылдат карап кол коюшу керек, ошондой эле эмгекчи өзү эмгек келишимди сактап калышы зарыл.