Пайдалуу маалымат

Өндүрүштүк кырсыктын ордун толтурууну камсыздандыруу мыйзамына ылайык, «майыптык» деп, жаракат алгандан же оорудан айыгып бүткөндөн кийин да, кызматкердин эмгекке байланыштуу жаракатынан же оорусунан толук айыкпай калган физикалык же психикалык зыяндын абалы айтылат. "Оордотулган майыптык" деп мурда физикалык майыптыгы бар (учурдагы майыптыгы) өндүрүштүк кырсыктан улам жаңы майыптыгы кошулган, натыйжада физикалык майыптуулуктун рейтинг таблицасында орун алган майыптыктын учурдагы майыптыкка караганда оорлошуна алып келген адамды билдирет. Учурдагы майыптыктар - бул тубаса, пайда болгон же жумушка байланыштуу болгонуна карабастан, жаңы өндүрүштүк кырсык болгонго чейин болгон бардык майыптарды камтыган түшүнүк. Бирок, эгерде бар болгон майыптыгы майыптыктын рейтингдик таблицасында 14-деңгээлге жетпесе, ал учурдагы майыптык катары каралбайт, ал тургай, майыптыктын деңгээли жогоруламайынча, майыптык бир аз оорлошуп кетсе да оорлошпойт. Бул оордотулган инвалиддик системага ээ болуунун себеби, биринчиден, өндүрүштүк кырсыктан улам майыптыктын даражасы оор болуп калганда гана чектин чегинде компенсация төлөп берүү болуп саналат. Мисалы, эгерде жабыркаган адам бир колунун билек муунунун функциясынын ачык бузулушунан улам 10-класска, 11-категорияга, ал эми ошол эле колунун билек муунунан кайра ажырап калган кырсыктан улам 5-категорияга, 2-категорияга түшүп калса, майыптык даражасы менен учурдагы майыптык даражасынын ортосундагы айырмага барабар компенсация төлөнөт. Дагы бир себеп, эгерде инвалиддик орун алган инвалиддикке карата оорлосо, анда орун алган инвалиддик күчөйт жана жумушчунун эмгегин жоготуу даражасы алда канча жогору болот. Мындай учурларда максатка ылайыктуураак компенсация берүү. Маселен, мурда бир көзү көрбөй калып, майыптык шкаласы боюнча 8-класска түшүп калган жумушчу башка кырсыктан улам экинчи көзү көрбөй калса, оор кырсык колдонулбаса, 8-класс, №1 деп таанылышы керек. Бирок, эгерде бул оордогон кырсык деп табылса жана физикалык майыптыктын рейтингдик таблицасында аныкталса жана Жиндунун сокурдуктун деңгээли 1-даражадагы, №1-деңгээлде деп таанылса, компенсация учурдагы майыптыктын 8-деңгээли, №1 денгээлин алып салуу менен алынат, ал эми компенсация мурда майыптык жок болгонго караганда алда канча жогору болот.