.svg)
Чет өлкөлүк жумушчулардын төрт социалдык камсыздандыруусунун ичинен улуттук ден соолук камсыздандыруусу «Улуттук ден соолук камсыздандыруу жөнүндө» мыйзамдын 109-беренесине негизделип, чет өлкөлүктөргө жана чет өлкөдө жашаган жарандарга колдонулат.
🔹 1. Колдонуу чөйрөсү жана мыйзамдык негизи
Чет өлкөлүк жумушчулардын улуттук ден соолук камсыздандыруусуна кошулуусунун негизи «Улуттук ден соолук камсыздандыруу жөнүндө» мыйзамдын 109-беренесинин 2-пунктунда камтылган.
Бул боюнча, өлкөдө жүргөн чет өлкөлүк колдонулуучу ишкананын жумушчусу, мамлекеттик кызматкер же мугалим катары чет өлкөлүктөрдү каттоодон өткөн учурда, жумуш ордундагы камсыздандырылган адам болуп эсептелет.
Башкача айтканда, чет өлкөлүк жумушчу өлкөдөгү ишкананын менен эмгек келишимин түзүп, чет өлкөлүктөрдү каттоону аяктаса, жергиликтүү тургундар менен бирдей жумуш ордундагы камсыздандырылган адам катары ден соолук камсыздандыруусуна кошулат.
🔹 2. Көз каранды адам статусу
Чет өлкөлүк жумушчунун жубайы же балдары ден соолук камсыздандыруусунун жеңилдиктерин алуу үчүн көз каранды адам статусу талаптарын аткарышы керек.
Бул «Улуттук ден соолук камсыздандыруу жөнүндө» мыйзамдын 109-беренесинин 4-пунктуна жана аткаруу жобосунун 76.3-беренесине негизделген.
• Жумуш ордундагы камсыздандырылган адам менен мамиле мыйзамдын 5-беренесинин 2-пунктунун ар бир пунктуна ылайык келүүсү зарыл жана,
• Өлкөдө жашоо мөөнөтү же жашоо себеби белгилүү бир стандартка ылайык келүүсү керек.
• Бирок, жубайы жана 19 жашка чейинки балдары үчүн өлкөдө жашоо мөөнөтү талабы бошотулат.
Көз каранды адам статусу чет өлкөлүктөрдү каттоодон өткөндөн кийин 90 күн ичинде арыз берилиши керек жана арыз берилген күнү талаптар аткарылса, чет өлкөлүктөрдү каттоо күнүнөн тартып статус таанылат.
🔹 3. Аймактык камсыздандырылган адам статусу
Жумуш ордундагы камсыздандырылган адам болбогон чет өлкөлүктөр белгилүү талаптарды аткарса, аймактык камсыздандырылган адам катары кошула алышат.
• Нике иммигранты (F-6) жашоо укугу бар адамдар өлкөгө кирген замат аймактык камсыздандырылган адам статусун алышат.
(Мыйзамдык негиз: «Улуттук ден соолук камсыздандыруу жөнүндө» мыйзамдын аткаруу эрежелеринин 61.2-беренесинин 1-пунктунун 3-пункту)
• Чет өлкөдө жашаган корейлер (F-4) жашоо укугу бар адамдар өлкөдө 6 айдан ашык жашагандан кийин аймактык камсыздандырылган адам статусун алышат.
(Мыйзамдык негиз: «Улуттук ден соолук камсыздандыруу жөнүндө» мыйзамдын 109-беренесинин 3-пунктунун 1-пункту, «Аткаруу жобосу» 76.2-беренесинин 1-пунктунун 1-пункту)
🔹 4. Ден соолук камсыздандыруусун колдонуудан чыгаруу себептери
Төмөнкү учурларда ден соолук камсыздандыруусуна кошулуу чектелет.
• Чет өлкөнүн мыйзамы же камсыздандыруусу, иш берүүчүнүн келишими ж.б. боюнча дарылоо төлөмүнө барабар медициналык камсыздандыруу алууга мүмкүн болгон учурда (Мыйзамдык негиз: «Улуттук ден соолук камсыздандыруу жөнүндө» мыйзамдын 109-беренесинин 5-пунктунун 2-пункту, «Аткаруу эрежелери» 61.4-берене)
• Медициналык жардам алуу укугу бар адам болгон учурда (Мыйзамдын 5-беренесинин 1-пункту)
🔹 5. Жашоо мөөнөтү жана статусун жоготуу
Чет өлкөлүк аймактык камсыздандырылган адам өлкөдөн чыккандан кийин 1 айдан ашык чет өлкөдө жүргөндө ден соолук камсыздандыруусунун статусу жоголот.
(Мыйзамдык негиз: «Улуттук ден соолук камсыздандыруу жөнүндө» мыйзамдын аткаруу жобосунун 76.2-беренесинин 2-пунктунун 2-пунктунун б пункту)
🔹 6. Акыркы мыйзам өзгөртүүлөрүнүн кыскача баяндамасы
2025-жылдан кийин өзгөртүлгөн мыйзамга ылайык,
• Чет өлкөлүктөр жана чет өлкөдө жашаган корейлер өлкөдө 6 айдан ашык жүргөндө ден соолук камсыздандыруусуна милдеттүү түрдө кошулууга тийиш
• Мурунку камсыздандырылган адамдардын көз каранды адамдары да 6 айдан ашык жашагандан кийин гана камсыздандыруу колдонулушу мүмкүн
Бул чет өлкөлүктөрдүн мыйзамсыз пайдалануусун алдын алуу жана камсыздандыруу финансысынын адилеттүүлүгүн камсыз кылуу үчүн чара болуп саналат.